Wereldwijd

Van buitenaf gezien doet de strijd tussen de werknemers en werkgevers denken aan een klassenstrijd tussen een uitgebuit proletariaat en een almachtig patronaat. “We willen die indruk niet geven. Onze strijd is vreedzaam en democratisch, het is in geen geval een communistische opstand”, zegt Athlit Kong, vice-president van de Coalitie van de Democratische Unie van Cambodjaanse Textielarbeiders (C.CAWDU).

Na de nationale staking in september 2010 en de massale ontslagen die daarop volgden (meer info op de website van Clean Clothes Campaign), bewegen de zaken eindelijk in de goede richting voor de arbeiders. Maar niet alles is rooskleurig.

Dure opoffering
Het vakbondswerk in Cambodja heeft een lange weg afgelegd. De massale stakingen hebben tot een aantal positieve veranderingen geleid: anciënniteitpremies, maaltijdvergoedingen en tussenkomsten voor gezondheidszorg. De terugbetaling van het woon-werkverkeer staat nog ter discussie.

Maar de acties kosten tijd en met het lage loon dat de werknemers slechts verdienen, is het moeilijk om er veel tijd aan te besteden. De meeste arbeiders moeten vele overuren presteren om een beetje extra geld te kunnen geven aan hun families die vaak op het platteland achterblijven. De uurroosters zijn dikwijls niet houdbaar. Daar bovenop nog eens gratis werken voor de vakbond, betekent dan ook een belangrijke financiële opoffering. Veel werknemers kunnen zich dat gewoon niet veroorloven.

“De bazen hebben dat heel goed begrepen en ze ontwikkelden dus hun strategie. Ze kopen een deel van de arbeiders van de fabriek om en geven hen bepaalde voordelen om ze vervolgens aan te moedigen een zogenaamde ’yellow union’ op te richten (niet-onafhankelijke vakbond). Deze namaakvakbond, die aan de kant staat van de werkgevers, voert oppositie tegen de onafhankelijke vakbonden.” De belangrijkste doelstelling daarvan is te voorkomen dat een beweging van arbeiders wordt gevormd die voldoende krachtig is om een verschil te maken.

Corruptie bij justitie
Desondanks vormen de vakbonden een reële tegenmacht. “De werkgevers zijn er bang voor. Om de vakbonden te destabiliseren, viseren ze de leiders en de belangrijkste leden van het protest en dreigen ze met ontslag bij de minste fouten die ze maken op het werk.”

C.CAWDU probeert die arbeiders te helpen en moedigt interne discussie aan, om een geschikte oplossing te vinden. De problemen onderling bespreken is vaak de enige manier om tot een oplossing te komen, want zaken die aangeklaagd worden bij het ministerie van Arbeid hebben weinig kans op succes, als gevolg van de corruptie die het systeem vergiftigt.

Er bestaan ook nog andere mogelijkheden. De Arbitrageraad, opgericht in 2003 op basis van de Wet voor Cambodjaanse Werknemers en ondersteund door de Internationale Arbeidsorganisatie, moet een uitspraak kunnen doen bij arbeidsgeschillen. De Raad, die vaak tussenkomt bij collectieve klachten, is samengesteld uit juristen en deskundigen die beide partijen vertegenwoordigen (vakbonden en werkgevers, elk met zes leden) en 6 overheidsvertegenwoordigers die toezien op de regeling van het geschil.

Helaas kan de Raad enkel niet-bindend advies geven en geen veroordelingen uitspreken. Beide partijen moeten dus een akkoord vinden op basis van het uitgesproken advies. Dan blijft het natuurlijk hopen dat ze hun woord houden!

Nieuwe hoop?
Onlangs kregen de arbeiders nieuwe hoop. Om hun belangen beter te kunnen beschermen, wordt momenteel een nieuwe wet over vakbonden besproken tussen vertegenwoordigers van de Labour Advisory Commitee. Daarin zetelen verschillende arbeidersvakbonden, de GMAC (unie van werkgevers) en leden van de regering.

“In tegenstelling tot wat men zou denken, komt die vraag niet van de vakbonden zelf, maar van de overheid. Die aanpak toont dat ons werk en onze positie als woordvoerders van de werknemers, serieus genomen wordt.” De visie van de bevolking is ook veranderd. “Door onze strijd is er een groter besef gegroeid bij de bevolking over het onderscheid tussen de onafhankelijke vakbonden zoals C.CAWDU, die hun rechten verdedigden en de andere. Die erkenning is een nieuwe motivatie voor Athlit Kong en C.CAWDU om hun engagement voort te zetten.

Meer info:

 Lees meer over onze partner: Coalition of Cambodian Apparel Workers’ Democratic Unions (CCAWDU)
 Lees ons eerder verschenen artikel: C. CAWDU, voor fatsoenlijke kledij!
 Contacteer programmabeheerder Hilde Van Regenmortel: hva (at) oxfamsol.be - 02 501 6769