Vrede en veiligheid

16 juni 2008

De EU moet nu werken aan vrede in Oost-Congo

Op het moment dat de EU-ministers van Buitenlandse Zaken in Brussel bijeenkomen om haar militaire missie en de politiehervorming in Congo te bespreken, vraagt Oxfam dat de Europese leiders meer doen voor een blijvende vrede in Oost-Congo.

De ministers mogen hun aandacht niet laten verslappen: de voortzetting van het mandaat van de EU is van vitaal belang, maar dat op zich zal niet genoeg zijn om het vredesproces te versterken.

Juliette Prodhan, programmaverantwoordelijke voor Oxfam in de DR Congo: “Het is huiveringwekkend dat de miserie van zovele mensen maar blijft voortduren terwijl de internationale gemeenschap met andere dingen bezig is. Dit conflict heeft het grootste aantal slachtoffers geist sinds Wereldoorlog II. Minstens 100.000 mensen hebben ook alles moeten achterlaten en zijn gevlucht, vele honderden vrouwen werden verkracht en nog meer mensen werden na de ondertekening van het Goma-akkoord in januari van dit jaar nog vermoord."

“Tijdens de verkiezingen van 2006 had de Europese Unie een positieve en ondersteunende invloed in Congo. De Congolese bevolking wil haar kans op vrede nu vasthouden en de Europese Unie moet haar helpen om deze niet opnieuw te laten schieten.”

Meer nodig dan een vredesakkoord

Nadat een historisch vredesakkoord nu bijna zes maanden geleden getekend werd, blijft Oost-Congo getekend door terreurdaden. Enkel in april werden in de provincie Noord-Kivu al 881 gevallen van verkrachting geregistreerd en dat vormt hoogstwaarschijnlijk slechts het topje van de ijsberg. Mensen worden ook afgeperst door gewapende mannen en er worden nog steeds kindsoldaten ingelijfd.

De EUSEC en EUPOL-missies van de EU zorgen voor de training en ondersteuning van het Congolese leger en de politie zodat zij de burgerbevolking beter kunnen beschermen. Maar in vele gebieden vormen de politie en het leger een even grote bedreiging voor de bevolking. De afpersing door soldaten wordt als de gewoonste zaak beschouwd en vele burgers houden al bij voorbaat hun “belastingen” klaar om vernederende fouilleringen en slagen te vermijden.

Oxfam dringt aan dat de Europese Unie:
- diplomatieke druk blijft uitoefenen op alle gewapende groepen en aandringt om de oostelijke grens van Congo te sluiten voor wapens, ongecontroleerde transporten en nieuwe rekruten voor de milities;
- de aanstelling van een onafhankelijke speciale adviseur voor mensenrechten voor Oost-Congo ondersteunt;
- ervoor zorgt dat ontwapening, demobilisatie en programma’s voor de terugkeer van rebellenleden naar het burgerleven deel zouden uitmaken van een langetermijnvisie om het land effectief te steunen.

Achtergrond:
- Bijna nergens ter wereld is de humanitaire situatie zo slecht als in Oost-Congo. Sinds het begin van de oorlog in 1998 zijn meer dan 5 miljoen mensen omgekomen, de meeste van hen zijn gestorven bij gebrek aan voedsel en medische verzorging. Dit is de bloedigste oorlog die we vandaag meemaken. Verkrachting wordt systematisch als oorlogswapen gebruikt. Tussen 2005 en 2007 zouden volgens de Verenigde Naties 14.200 gevallen van verkrachting geregistreerd zijn in de provincie Zuid-Kivu maar slechts 287 gevallen kwamen ook voor de rechter.

- In 2003 werd een vredesakkoord voor Congo getekend en dat zorgde voor vrede in het grootste deel van het land, maar de twee Kivu-provincies bleven verstrikt in een dodelijk conflict. In januari 2008 tekenden de regering en 22 gewapende groepen een staakt-het-vuren in de stad Goma, na weken van onderhandelingen. Na deze ondertekening startte de Congolese overheid met het ‘Amani (vredes-)programma voor Oost-Congo en werd de alom gerespecteerde Abb Malu Malu, een katholiek priester, aangesteld om de vredesinspanningen te leiden.

- Ondanks het aanhoudend geweld werden in 2006 historische verkiezingen georganiseerd waar de bevolking voor het eerst vrij haar leiders kon kiezen. 70 percent van de mensen bracht zijn stem uit. De Europese Unie droeg in grote mate bij tot dit verkiezingsproces.

Voor meer informatie:
- Thierry Dethier, humanitair lobbywerk bij Oxfam-Solidariteit
Tel. 02 501 67 42 — 0497 45 18 31 — thierry.dethier (at) oxfamsol.be