Wereldwijd

70% van de Congolese bevolking leeft vandaag van de kleinschalige landbouw en deze is dus zonder meer de motor van de economie. Het is niet meer dan logisch dat het land eindelijk een landbouwwet goedkeurt die de basisprincipes voor de landbouwsector vastlegt.

Nu de huidige wetgevende periode bijna ten einde is en het verkiezingsproces steeds dichterbij komt, hebben de Congolese boerenorganisaties de druk de voorbije maanden sterk opgevoerd. Zij wilden immers vermijden dat de definitieve goedkeuring van deze wet nog zou uitgesteld worden tot 2012 (of zelfs later). Hun grote inspanningen rond lobbywerk hebben vruchten afgeworpen.

“Zonder onze wet, geen stem”
“De Senaat had in april 2010 al een wetsontwerp goedgekeurd”, legt Caroline Celis, Oxfam-programmabeheerder voor Congo uit. “Maar dit ontwerp hield onvoldoende rekening met de kleinschalige landbouw. Het was vooral afgestemd op de industriële landbouw.”

Vertegenwoordigers van 4 boerenorganisaties (waaronder de boerenfederatie FOPAC uit Noord-Kivu) hebben hun bedrijf en hun gezin tussen december 2010 en mei 2011 verlaten om in de hoofdstad de belangen te komen verdedigen van de kleinschalige landbouwondernemingen. Tegelijk hielden zij hun achterban ook op de hoogte van de geboekte vooruitgang. AgriCongo, een alliantie van 6 Belgische ngo’s waaronder Oxfam (*), die de boerenlandbouw in de Democratische Republiek een warm hart toedraagt, heeft deze lobbycel in Kinshasa al die tijd gesteund tijdens de debatten van de Nationale Vergadering.

Met de slogan “Zonder onze wet, geen stem” hebben deze lobbyisten zich koppig vastgebeten in hun opdracht. Ze slaagden er steeds beter in een achterban te mobiliseren en trotseerden het voortdurende geaarzel van de parlementsleden en de inmenging van andere wetgevende processen. Ten slotte droegen zij in belangrijke mate bij tot het goedkeuren van de landbouwwet op 3 mei 2011, met 282 stemmen voor, geen enkele tegenstem en slechts 1 onthouding.

“Dit is voor het eerst dat een echte wet de landbouw in de DR Congo regelt. De wet voorziet ondermeer het invoeren van een kadastraal systeem, van boerenraden en een budget voor het aanleggen van wegen, een exportsysteem voor taksvrije producten…”, aldus nog Caroline Celis. “Vandaag voorziet het Congolese overheidsbudget slechts een minimaal bedrag voor landbouw, maar de creatie van een nationaal ontwikkelingsfonds voor landbouw zal daar verandering in brengen.”

Duizenden uitdagingen voor de toekomst
De volgende stap zal van groot belangrijk zijn. Eens deze wet ingevoerd wordt, moeten er immers per provincie nog uitvoeringsbesluiten volgen en wat dit concreet betekent voor het leven van de boeren zal afhangen van hoe goed deze uitgewerkt worden. “De invoering van de uitvoeringsmaat regelen kan vertraagd worden door de komende verkiezingen. Maar het simpele feit dat de boerenorganisaties voortaan een zeker politiek gewicht in de schaal kunnen leggen, betekent al een grote vooruitgang. De boeren slagen erin zich effectief te organiseren en zij kunnen van zich laten horen in Kinshasa, de stad die voor velen van hen toch 2.000 km verder ligt. Dat was vroeger ondenkbaar”, zegt Caroline Celis.

Nu moeten er nog meer lobbyacties komen op nationaal vlak. AgriCongo zal deze in ieder geval ondersteunen. “We zullen de activiteiten van de Congolese en Belgische ngo’s nog beter op elkaar afstemmen en onze ervaringen uitwisselen. De Democratische Republiek Congo is een immens groot land dus het is van enorm groot belang de krachten te bundelen”, zo besluit Caroline Celis.

* De alliantie AgriCongo bestaat uit de ngo’s Diobass, Oxfam-Solidariteit (sinds november 2010), Socialistische Solidariteit, SOS-Faim, Trias en Vredeseilanden (VECO).

Meer info:
 Caroline Celis, programmabeheerder voor de DR Congo bij Oxfam-Solidariteit, 02 501 67 66 of cce(at)oxfamsol.be
 Lees ook de nieuwe brochure over de veranderende kleinschalige landbouw in Congo