Wereldwijd

Op 12 en 13 april nam het Belgisch Comit voor Steun aan het Sahrawi-volk deel aan de Europese lobbyactie te Straatsburg. Samen met soortgelijke Comits uit Frankrijk, Itali en Spanje vroeg het om meer aandacht voor het conflict rond de Westelijke Sahara, een gebied dat al 30 jaar militair bezet wordt door Marokko.

Sinds 1975 leeft de helft van het Sahrawi-volk onder Marokkaanse bezetting, de andere helft vond soelaas in vluchtelingenkampen in het zuiden van Algerije. Ondanks internationale erkenning van het zelfbeschikkingsrecht van het Sahrawi-volk, blijft het in de praktijk dode letter door de Marokkaanse onwil om een referendum over de oprichting van een onafhankelijke Sahrawi-staat toe te staan. Het is de plicht van de Europese Commissie om, in het kader van het zelfbeschikkingsrecht van de Sahrawi’s, sterker te ijveren voor de uitvoering van het Bakerplan, al botsen de politieke meningen hierover meer dan eens. Dat Bakerplan, genoemd naar VN-gezant James Baker, houdt onder meer een referendum in.

Dramatische humanitaire situatie
De politieke context was tijdens de lobbyactie echter van secundair belang. Wat primeerde, en waarover wel eensgezindheid bestond, was de humanitaire situatie waarin de Sahrawi’s in de vluchtelingenkampen leven, of beter, overleven. Op zijn zachtst uitgedrukt is de situatie uitermate precair. Voor hun voedsel zijn de vluchtelingen voornamelijk afhankelijk twee organisaties. Het WFP, het World Food Programme’ van de Verenigde Naties, is verantwoordelijk voor het leveren van de basisproducten: bloem, linzen, suiker en plantaardige olie. Het WFP wordt voor 70 procent gefinancierd door ECHO (European Commission Humanitarian Office), dat daarnaast complementaire voedselhulp moet leveren om de nodige diversiteit te verzekeren.

Minder Europese hulp...
De hulp die de Europese Commissie via ECHO aan de vluchtelingen biedt, daalde de laatste jaren gestaag. Dat heeft dramatische gevolgen voor de humanitaire situatie. De gevolgen werden opgetekend tijdens de evaluatiemissie van het HCR, het vluchtelingenagentschap van de VN, en het WFP. Ook door een aantal Europarlementarirs konden met eigen ogen de gevolgen vaststellen tijdens hun bezoek aan de kampen van 3 tot 6 maart 2005. De kinderen in de kampen hebben een groeiachterstand. Meer dan 30 procent van de kinderen jonger dan 5 jaar lijdt aan ondervoeding en ook bloedarmoede komt steeds meer voor.

Een volledig voedselrantsoen van 2100 kcal (zoals vastgelegd in internationale normen), kan door het WFP slechts tot mei 2005 verzekerd worden. De vluchtelingen beschikken nog over een reservevoorraad voor drie maanden. Al kan de term reservevoorraad’ in vraag worden gesteld als men weet dat deze in 2004 maar liefst 39 keer moest worden aangesproken. Het gebrek aan diversiteit in de geleverde producten is een bijkomend probleem, met de bekende gevolgen voor de gezondheid. Kofi Annan, de Secretaris-Generaal van de VN, waarschuwde in zijn laatste rapport voor een nakende humanitaire ramp indien er geen bijkomende financieringsmiddelen zouden gevonden worden.

Resolutie voor meer steun
Op gezamenlijk initiatief van alle fracties uit de Europese Parlementaire Intergroep (een soort werkgroep over de Westelijke Sahara) werd daarom een resolutie ingediend die de Commissie verzoekt onmiddellijke noodhulp te verlenen en de voedselhulp uit te breiden en te diversifiren. De hulp die verleend wordt aan de Saharaanse vluchtelingenkampen moet gewaarborgd blijven en mag in geen enkel geval, zelfs niet tijdelijk of omwille van administratieve redenen, opgeschort worden. Europese ngo’s met praktische ervaring in het veld, moeten bij de uitvoering van de ECHO-programma’s voor de Sahrawi-vluchtelingen betrokken worden om een doeltreffende en snelle uitvoering te verzekeren. De Commissie moet daarnaast, in samenwerking met de desbetreffende Sahrawi-instellingen, bijdragen tot de uitbreiding van de capaciteit voor de uitvoering van de humanitaire hulp in de vluchtelingenkampen.

Deze resolutie werd in de plenaire zitting van 14 april unaniem goedgekeurd. Met de goedkeuring van de resolutie is slechts een veldslag gewonnen, niet de oorlog. De politieke problemen die al 30 jaar aanslepen, moeten worden opgelost. Zoniet zal de discussie over nog eens 30 jaar nog steeds op hetzelfde heikele punt vastzitten. Om te vermijden dat 60 jaar na het vertrek van Spanje uit de Westelijke Sahara het debat nog steeds rond humanitaire hulp draait, moeten stappen tot de uitvoering van het Bakerplan genomen worden. Zal de Internationale Gemeenschap haar verantwoordelijkheid opnemen?

Sara Eyckmans, secretaris van het Belgisch Comit voor Steun aan het Sahrawi-volk.