Voedselsoevereiniteit

Oxfam verwelkomt het landbouwrapport van de Wereldbank en wijst op de vitale bijdrage die de landbouw moet leveren in de strijd tegen de armoede. De organisatie stelt dat donors en regeringen tot voor kort geen aandacht hadden voor deze levensnoodzakelijke sector: de steun aan de landbouw verminderde van 11,5 miljard dollar in 1987 naar 3,9 miljard dollar in 2005, terwijl er op het platteland miljoenen arme mensen leven.

De leningen van de Wereldbank aan de landbouw bedroegen in 2006 1,75 miljard dollar of amper 7% van haar totale steun, terwijl dat in het laatst gepubliceerde landbouwrapport van 1982 nog meer dan 30% was. De rijkste landen ter wereld – Frankrijk, Duitsland, Japan, Groot-Brittanni ,en de VS – geven vandaag allemaal minder steun aan de landbouw dan in het verleden. (1) Het aandeel van de landbouw in de totale uitgaven van de Belgische ontwikkelingssamenwerking is gedaald van 11,3 % in 2000 tot 7,2% in 2005.

“Sommige tekenen wijzen erop dat de rijke landen stilaan beseffen dat landbouw vele mogelijkheden biedt om armoede te bestrijden”, zegt Thierry Kesteloot van Oxfam-Solidariteit. “Drie vierde van alle armen in ontwikkelingslanden leven op het platteland en dit zijn hoofdzakelijk vrouwen. Vrouwen zorgen voor meer dan de helft van het voedsel dat wereldwijd geproduceerd wordt, hoewel zij slechts twee percent van de grond bezitten en amper 1 percent van de landbouwkredieten ontvangen.”

Het is verbijsterend vast te stellen dat rijke landen deze enorm grote en levensnoodzakelijke sector van de economie, die in ontwikkelingslanden meer dan de helft van de bevolking tewerkstelt, zo lang hebben geminacht. Er is nu enige reden tot optimisme, eindelijk lijkt er iets te veranderen maar het gaat veel te traag en zeker niet ver genoeg”, zei Kesteloot.

Oxfam waarschuwt voor de fouten uit het verleden

“Geld geven voor landbouw is slechts een onderdeel van de strijd”, zei Kesteloot. De Wereldbank heeft lange tijd voorwaarden gekoppeld aan haar steun, zo moesten arme landen hun landbouwsector in sterke mate liberaliseren voordat ze geld kregen. Bijgevolg bleven miljoenen arme boeren verstoken van hulp terwijl ze moesten concurreren met de goedkope, ingevoerde producten. De internationale handelsregels zijn ook zo opgesteld dat ze rijke landen bevoordelen en het voor arme landen onmogelijk maken om een graantje mee te pikken van de economische groei in de landbouwsector.”

De Bank moet lessen trekken uit het verleden en mag niet opnieuw dezelfde fouten maken die ook in het 25 jaar oude landbouwrapport werden belicht. De pure vrijhandel zonder meer biedt geen hulp voor de armen. Een snelle liberalisering kan de groei ondermijnen en de ongelijkheid uitbreiden.”

Er zijn meer dan duidelijke aanwijzingen dat liberalisering op het verkeerde moment schadelijk is voor ontwikkeling. In Peru zijn kleine producenten van quinoa, bonen en aardappelen niet in staat gebleken te concurreren met goedkoop ingevoerde rijst en tarwe nadat de markt werd geopend. Anderzijds betekende een verlaging van de rijsttarieven in Honduras dat invoerders minder moesten betalen, terwijl de consumenten slechter af waren want zij merkten niets van die lagere prijzen.

De Wereldbank houdt geen rekening met de kwaliteit van de jobs die volgens haar door de plaatselijke markten kunnen gecreerd worden. Ze houdt evenmin rekening met de impact op vrouwen. Ze slaagt er niet in uit te leggen hoe de agro-industrie beter gereglementeerd moet worden en hoe familiale boeren kunnen vermijden dat ze uitgebuit worden door een systeem van marktketens die meer en meer door multinationals gedomineerd worden. De overheid moet haar beleid kunnen versterken om de belangen van familiale boeren en landarbeiders te kunnen beschermen. Oxfam ondersteunt de boerenorganisaties voor wie deze eis prioritair is.

Persinfo:
Thierry Kesteloot, onderzoeker voedselsoevereiniteit en landbouw bij Oxfam-Solidariteit
Tel. 02 501 67 55 --- gsm: 0475 543 723 —

Extra info:
(1) OECD hulp aan landbouw 1980-2005: http://stats.oecd.org/wbos/default.aspx?DatasetCode=Tables
 Japan besteedde 2,4 miljard dollar aan landbouw op het hoogtepunt in 1996, bereikte een dieptepunt van 539 miljoen in 2004 en ging naar 1 miljard dollar in 2005.
 De VS besteedde 1,1 miljard dollar op het hoogste punt in 1980, bereikte een dieptepunt in 2003 met 199 miljoen en ging naar 644 miljoen in 2005.
 Groot-Brittanni besteedde 244 miljoen dollar op het hoogtepunt in 1990, bereikte een dieptepunt van 121 miljoen dollar in 2001 en ging naar 161 miljoen dollar in 2005.
 Frankrijk spendeerde 642 miljoen dollar in 1988 en ging naar een dieptepunt van 127 miljoen in 2005.
 Duitsland besteedde 588 miljoen dollar op het hoogtepunt in 1996, ging naar 136 miljoen in 2000 en naar 211 miljoen dollar in 2005.

Oxfam-analyse bij het Ontwikkelingsrapport van de Wereldbank 2008:

Oxfam-analyse Rapport Wereldbank