Wereldwijd

“We zouden eigenlijk minstens n keer per jaar een dokter op bezoek moeten krijgen in ons dorp,” zo vertelt ons een gezondheidspromotor uit Los Cocos (Nicaragua, provincie Matagalpa). “Vroeger was er een medisch centrum in Valle de Trujillo. Om daar te geraken moesten we twee uur rijden en daarna nog eens twee uur stappen. Maar helaas is dat centrum gesloten in ’98.”

Hetzelfde verhaal is te horen in Las Caas en Las Mesas, twee andere streken waar nooit een dokter langskomt. Die situatie is al te courant in Nicaragua, een klein en arm land waar het gezondheidsbudget per inwoner 4 maal kleiner is dan minimum aanbevolen door de Wereldgezondheidsorganisatie. Het budget voor gezondheidszorg wordt steeds kleiner, de Nicaraguanen moeten een steeds groter deel van de kostprijs zelf betalen. De sociale zekerheid dekt amper 10% van de bevolking, meer dan 40% van de mensen moet overleven met 1 dollar per dag of minder. Dat zorgt ervoor dat vele patinten wel voorschriften krijgen, maar de medicijnen niet kunnen betalen!

Prosalud, partner van Oxfam-Solidariteit, heeft geen mirakeloplossing voor iedereen. Maar ze hebben een netwerk opgezet dat goedkope generische medicijnen toegankelijk maakt voor meer dan 500.000 mensen. Bovendien hebben ze een eigen ziekenhuis opgezet in Ciudad Dario (ongeveer 100 km. van Managua). Daarnaast werkte Prosalud op gemeentelijk niveau een systeem uit van gezondheidspromotoren. Zij worden opgeleid om in hun eigen omgeving bijstand te verlenen en de mensen te informeren (over bepaalde risico’s, hyginevoorschriften, ...). Bovendien werkt Prosalud samen met regionale vertegenwoordigers van het ministerie van gezondheidszorg. De gezondheidspromotoren van Prosalud zorgen ervoor dat de mensen hun rechten leren kennen en helpt hen bij het opeisen van hun rechten.

De rol die de gezondheidspromotoren spelen in de lokale gemeenschappen is van groot belang. Een van de vele gezondheidspromotoren is Sandra Martinez uit El Tempisque. Ze getuigt dat “de gezondheidspromotoren een belangrijke rol spelen als katalysator in hun gemeenschap. We leren dat we niet af moeten hangen van projecten van buitenaf, in de toekomst kunnen we voor onszelf zorgen. We hebben geleerd onszelf te verdedigen en de mensen luisteren echt naar ons.” Alleen door plaatselijke initiatieven te ondersteunen bereikt Prosalud de armste mensen. Zij leren zo hun rechten kennen en durven er ook voor opkomen. In juni 2004 hebben de gezondheidspromotoren van drie dorpen (Caas, Mesas en Trujillo) de minister zelf gesproken en hun eis voorgelegd om een medisch centrum te (re)installeren. In Caas en Trujillo is dat intussen gelukt, in Mesas (nog) niet.

Maar er is nog veel werk aan de winkel! Gezondheidszorg kan niet beschouwd worden als een doorsnee’ winstgevende onderneming. Toch stuurt de Nicaraguaanse regering de medische zorg die richting uit. Ze privatiseert de gezondheidszorg in sneltempo en sluit handelsakkoorden af met de Verenigde Staten, die grote voordelen bieden aan de grote farmaceutische bedrijven ten nadele van de lokale industrie. Alternatieven zijn mogelijk, maar dan moet de Nicaraguaanse regering haar verantwoordelijkheid opnemen, net als de andere landen die de nationale gezondheidszorg privatiseren.

Prosalud zorgt niet alleen voor alternatieven op het terrein, maar tracht ook op wetgevend vlak belangrijke structurele verbeteringen in de gezondheidszorg te verkrijgen. Dat gebeurt bijvoorbeeld via het platform COIME, dat een wetsvoorstel voor distributie van generische geneesmiddelen heeft ingediend. Of via het platform RNSC, dat een analyse heeft gemaakt van de wetgeving en het beleid over gezondheidszorg en dat daar alternatieve voorstellen voor uitwerkt.

Prosalud werkt aan concrete alternatieven op het terrein die meteen beschikbaar zijn voor de gemeenschap, maar werkt ook op langere termijn door structurele veranderingen te bewerkstelligen.