Vrede en veiligheid

Getuigenis
 “We vonden hen in ons huis. Ze hebben alles geplunderd. Ze hebben mijn man op het bed gelegd en hem geslagen. Dan hebben twee van de soldaten me verkracht. Dit verhaal is zo tragisch – ik kan niet geloven dat het mij overkomen is. Ik verkies de dood boven het leven. Ik ben niet meer van deze wereld.”
27-jarige moeder van drie kinderen die verkracht werd in juni 2002 en vervolgens verlaten werd door haar man.

Uitgebreid onderzoek bij vrouwelijke overlevenden van verkrachtingen in de Democratische Republiek Congo (DRC) toont aan dat 60 procent van hen door groepen gewapende mannen verkracht werd. Meer dan de helft van de verkrachtingen vond ’s nachts thuis plaats, vaak in het bijzijn van echtgenoot en kinderen.

Omwille van het maatschappelijk stigma dat op verkrachting rust, wachtte meer dan de helft van de vrouwen meer dan een jaar om een behandeling te zoeken. 74 procent van de overlevenden leeft van de landbouw. Maar de fysieke beperkingen als gevolg van hun verkrachtingen bemoeilijken de terugkeer naar hun akkers. Dat wordt nog verergerd door de voortdurende onveiligheid op het platteland.

Terwijl de meerderheid van de verkrachters soldaten of militieleden waren, toont het Oxfam-rapport nu een schokkende toename aan in het aantal verkrachtingen door burgers. In 2004 was minder dan één procent van de verkrachtingen toe te schrijven aan burgers. In 2008 lag dit percentage op 38%.

Omdat weinig verkrachters vervolgd worden...

Het Oxfam-rapport ‘Now, the world is without me’ is gebaseerd op het onderzoek van het Harvard Humanitarian Initiative, dat informatie van 4.311 vrouwelijke slachtoffers van seksueel geweld heeft verzameld en geanalyseerd. Zij werden over een periode van 4 jaar in het Panzi-ziekenhuis in de provincie Zuid-Kivu behandeld.

Susan Bartles, hoofdonderzoekster van het Harvard Humanitarian Initiative: “Dit onderzoek bevestigt wat tot nog toe slechts anecdotisch gerapporteerd werd: seksueel geweld is normaler geworden in de samenleving. De schaal van verkrachtingen tijdens de oorlogsjaren lijkt deze misdaad meer aanvaardbaar gemaakt te hebben. Congo heeft een van de progressiefste wetgevingen in Afrika, maar slechts weinig verkrachters worden vervolgd.”

Zelfs thuis in bed zijn vrouwen niet veilig

“Verkrachtingen op deze schaal en met een dergelijke wreedheid zijn ronduit schandalig. Dit hoort ons wakker te schudden op het moment dat er in de VN gesproken wordt over plannen om de veiligheidstroepen uit het land terug te trekken. De situatie is niet veilig wanneer een vrouw thuis in bed bedreigd wordt.
Het rapport laat zien wanneer en waar vrouwen worden aangevallen en waarom VN-troepen nog steeds een cruciale rol spelen in het scheppen van veiligheid”, aldus Steven Van Damme, beleidsmedewerker bij Oxfam-Solidariteit.

Getuigenis
 “Mijn man en ik lagen te slapen. De kinderen lagen te slapen in het huis naast ons. De soldaten kwamen en brachten mijn dochter naar ons huis waar ze haar verkacht hebben in het bijzijn van mijn echtgenoot en mij. Nadien hebben ze mijn man gevraagd mijn dochter te verkrachten maar hij weigerde dus schoten ze op hem. Nadien gingen ze naar het andere huis waar ze mijn drie zonen vonden. Ze hebben de drie jongens gedood. Nadien hebben twee soldaten me de een na de ander verkracht.”

Uit het rapport blijkt dat het aantal verkrachtingen sterk steeg tijdens militaire activiteiten. Ook nu vinden voortdurend militaire offensieven tegen militie-groepen in Oost-Congo plaats en het rapport geeft een actueel beeld van de situatie in de regio. Meer dan 5.000 mensen werden in 2009 in Zuid-Kivu verkracht, volgens de VN.

Het Oxfam-rapport ’Now, the world without me’ verschijnt vlak voor het bezoek van een delegatie van de VN-Veiligheidsraad aan Congo dat op 17 april begint. De Veiligheidsraad staat op het punt om in mei het mandaat van de VN-veiligheidstroepen te vernieuwen.

Oxfam-Solidariteit vraagt de internationale gemeenschap om de bescherming van de burgers als prioriteit te beschouwen en de strijd tegen de straffeloosheid op te voeren door een hervorming van het Congolese leger en justitie.

Getuigenis
 “Het was op een nacht in 2007 en mijn familie en ik lagen thuis te slapen. Er werd geklopt en de aanvallers vroegen mijn echtgenoot de deur te openen. Een groep van zes mannen in militair uniform, vier gewapend met geweren en twee ongewapend, kwamen binnen en begonnen onze bezittingen te plunderen. Ze dwongen ons hen te volgen in het bos. Daar lieten ze mijn man gaan, maar mij dwongen ze verder mee te gaan. Een commandant heeft me als zijn vrouw gekozen en hij heeft me zeven maanden vastgehouden, hij verkrachtte me wanneer hij maar wilde. Omdat hij niet dacht dat ik zou kunnen ontsnappen, liet hij me alleen rondlopen en zo kon ik wegvluchten.”

Meer info:
 Steven Van Damme, beleidsmedewerker van Oxfam-Solidariteit
beschikbaar voor interviews en verdere toelichting bij het rapport
gsm: 0485 442 747 — sva (at) oxfamsol.be
 Het Oxfam-rapport ’Now, the World without me’