Wereldwijd

Bescherming   Het bestrijden van dreigingen van geweld, dwang of tekorten waar burgers in een conflict mee te kampen hebben. Het gaat zowel om het analyseren van dergelijke situaties als om specifieke beschermingsactiviteiten. Oxfam kan hierbij betrokken zijn op verschillende manieren, zoals door inzet van een programma of door steun aan anderen om de burgers te beschermen. Het recht van burgers op bescherming ligt aan de basis van alle internationale wetgevingen. (incl. de Conventies van Genève, de Vluchtelingen Conventie en de Genocide Conventie)
   
Categorisering (disaggregation)   Proces dat de getroffen bevolkingen indeelt in relevante sub-categoriën om hun behoeftes te beoordelen en tegemoet te komen. Het gaat om categoriën als: gender, leeftijd, ethniciteit, economisch welzijn, afkomst etc.
   
Complexe noodsituatie/urgentie   Verwijst naar een humanitaire ramp die het gevolg is van een oorlog of van gemeenschappelijk geweld. Meestal zorgt dit ervoor dat de politieke en sociale structuren verzwakken of ineenstorten.
   
Continuum  

Een cyclische beweging van hulp en van activiteiten naar het volgende model:

Urgentie/Noodsituatie à Rehabilitatie à Heropbouw à Ontwikkeling à Preventie/Mitigation à…

Dit lineaire tijdsmodel verloopt zelden daadwerkelijk op deze manier. Het concept van continuum wordt gebruikt in verschillende contexten waar crisiszones en kalme regio’s naast elkaar bestaan. De term geeft dus eerder aan dat acties van noodhulp, rehabilitatie en ontwikkeling zich tegelijkertijd kunnen afspelen in één en hetzelfde land.
   
Contingency plan   Een activiteit die voorbereidingen op institutionele wijze opzet.
   
Crisis Management   Het concept dat de programma’s van reactie, rehabilitatie, heropbouw, ontwikkeling preventie, mitigation en voorbereiding, samenbrengt in één kader.
   
DGOS (DGCD in het frans)   Directie-Generaal Ontwikkelingssamenwerking. Als deel van de federale overheid vertegenwoordigt deze de Belgische staat voor de uitwerking van samenwerkingsprogramma’s. Dit omvat de projecten, de opleidingsprogramma's, technische bijstand, financiële samenwerking en vermindering van de schuld.
Meer weten? http://www.dgdc.be
   
Doelstellingen   Wat de activiteiten van een actie, project of programma uiteindelijk moeten bereiken, op korte of lange termijn.
   
Duurzaamheid   De financiële, organisatorische, sociale, politieke of milieu voordelen die een actie, project of programma mettertijd voortbrengt.
   
ECHO   ECHO (Noodhulp Bureau van de Europese Commissie) beheert de humanitaire noodhulp van de EU. Haar doel is om noodhulp te verzekeren aan de slachtoffers van natuurrampen of gewapende conflicten buiten de Europese Unie
Meer weten? http://europa.eu.int/comm/echo/index_en.htm
   
EURONAID   EuronAid is een Europees netwerk van niet-gouvermentele organisaties (NGO’s) gesticht in 1981 als vereniging zonder winstoogmerk van Nederlands recht. De vereniging bestaat uit NGO-leden die actief zijn op het gebied van voedselhulp en voedselzekerheid en wordt door hen gecontroleerd.
   
Evaluatie   Het proces van zoeken naar informatie over een noodsituatie, nodig om vast te stellen welke specifieke interventies Oxfam kan ondernemen. De term wordt ook gebruikt om de resultaten van dit proces aan te duiden
   
Hulpverlening   Materiële bijdragen die voorzien in de lichamelijke behoeften van de personen die door een ramp getroffen zijn.
   
Humanitair   Humanitair geeft een houding of gedrag aan, dat erop gericht is tegemoet te komen aan de basisbehoeftes van alle mensen die bedreigd worden. Het gaat uit van een verantwoordelijkheid van iedereen om deze behoeftes in te zien, te beschermen en erop te reageren wanneer dit nodig is.
   
Inputs   De financiële middelen en mensen die nodig zijn om de activiteiten van een actie, project of programma te ondernemen. Vaak is dit exclusief de tijd en energie dat erin wordt gestoken buiten de financieringsbureaus of donateurs om en dat niet bij het budget inbegrepen zit.
   
Internationaal humanitair recht   Het internationaal humanitair recht handelt over de manier waarop oorlog gevoerd wordt en beschermt de burgerlijke bevolking in geval van gewapend conflict. Dit wordt geformuleerd in de vier Conventies van Geneve (1949) en hun twee toegevoegde protokollen (1977). Het internationale commitee van het Rode Kruis (ICRC) is de voornaamste organisatie die dit recht verdedigt en het over heel de wereld bekend maakt.
Meer weten? http://www.icrc.org/fre
   
Kwetsbaarheid   Een term die gebruikt moet worden om aan te geven dat wij ervan uit gaan dat individuen of gemeenschappen getroffen zullen worden door een ramp. Vaak verwijst het echter naar de toestand van degenen die getroffen zijn door een ramp en daardoor humanitaire hulp nodig hebben.
   
“Mitigation”   De (engelse) term “mitigation” duidt op het ondernemen van actie om de effecten van een onvermijdelijke, waarschijnlijke of mogelijke ramp te verkleinen.
Praktische regels moeten de vernietigende effecten van een crisis verkleinen en zo de schade verminderen. Met andere woorden er moeten maatregelen genomen worden vóór een catastrofe om zo het effect op de maatschappij en omgeving te verkleinen of op te heffen.
Voorbeelden hiervan zijn: concepten voor gebouwen, aanleg van terrassen en struiken tegen erosie door waterstromen, het in kaart brengen van risico’s in bepaalde kwetsbare regio’s... In elk ontwikkelingsproject kunnen “mitigation” elementen plaatsvinden.
   
Neutraliteit   Er wordt geen partij getrokken in een situatie van strijd of conflict die van politieke, raciale, religieuse of ideologische aard is.
   
Noodhulp   Deze term wordt meestal gebruikt om de humanitaire hulp in onze actieprogramma’s aan te duiden, rehabilitatie inbegrepen. Het doel van noodhulp is dat minder mensen sterven, ziek worden of lijden als gevolg van een gewapend confict of een natuurramp.
   
Noodsituatie/Urgentie   Een situatie van conflict, voortdurende onveiligheid of een natuurramp waarbij de bedreiging voor het leven, gezondheid en basisonderhoud van de mensen groot en wijdverbreid is en waaraan niets gedaan kan worden door individuen of de gemeenschap.
   
Onafhankelijkheid   Er wordt niet gehandeld in naam van politieke doeleinden of acties van de regeringen.
   
Onpartijdigheid   Niet discrimineren op grond van nationaliteit, ras, religieuse overtuiging, klasse of politieke voorkeuren. Bij de beoordeling of iemand hulp nodig heeft wordt geen rekening gehouden met zijn of haar sociale, politieke, etnische of religieuse banden. De prioriteit ligt daardoor bij de meest dringende noodgevallen.
   
Opvolging (monitoring)   Aanvankelijk werd met deze term de beoordeling van een project aangeduid: of deze ging zoals gepland was. Tegenwoordig wordt de term gebruikt om alle aspecten van een project na te gaan, inclusief het effect op de externe omgeving (al of niet voorzien) dat ermee wordt behaald. Oxfam gebruikt de term voor regelmatige en continue beoordeling van hoe een actie/project zich ontwikkelt, zodat er direct aanpassingen gemaakt kunnen worden.
   
Outputs   De directe resultaten of het effect dat wordt bereikt met een activiteit of input. Beschrijft wat het gevolg zal zijn als de activiteiten worden uitgevoerd.
   
Preventie   Preventie heeft tot doel om een ramp te voorkomen of te stoppen.
Preventie helpt een catastrofe tegen te gaan door middel van langdurige projecten. Het is een geheel van acties die de risico’s van rampen moet voorkomen of stoppen. Het omvat zowel praktische maatregelen van “fysieke” bescherming die onder engineering vallen, als wetgevende maatregelen die de ruimtelijke ordening en de stadsplanning beheersen.Bijvoorbeeld : bebossing om erosie en de verwarming van de aarde tegen te gaan.
   
Rehabilitatie   Een proces van activiteiten dat gericht is op het herstellen van economische, fysieke en sociale (infra)structuren die door een ramp zijn getroffen.
   
Sphere Standards   Het Sphere Project is in 1997 gelanceerd door een groot aantal humanitaire organisaties. Dit project heeft geleid tot een humanitair handvest en tot minimale universele normen in de verschillende sleutelgebieden van de humanitaire noodhulp: watervoorziening en sanering, voeding, voedselhulp, onderdak en medische voorzieningen.
Het doel is de kwaliteit van de noodhulp te verbeteren, aan mensen die door een ramp zijn getroffen en de verantwoording van het humanitaire systeem te versterken buiten de noodhulp om.
Meer weten? http://www.sphereproject.org
   
Uitkomst/Resultaat (outcome)   Het resultaat is wat er gebeurt als de activiteiten en “outputs” met andere veranderingen in de omgeving samengaan. Bij Oxfam kan een resultaat een verandering zijn in het beleid, in de toepassing ervan, in ideeën of overtuigingen -in de lijn van wat wij trachten te veranderen.
   
Verantwoording (accountability)   Verwijst naar de verantwoordelijkheid (en aansprakelijkheid) voor onze acties, de manier waarop wij werken en de gevolgen ervan -evt zelfs inclusief motivatie. Dit kan op wettelijke basis zijn, zoals door contracten met institutionele donateurs, of op morele basis, zoals in de relatie met privé-donateurs of tegenover de begunstigden van ons werk. In de humanitaire context is dit idee vaak gelinkt aan het idee van het “recht” op hulp of bescherming.
   
Verplaatsing   Technisch gezien kunnen alleen degenen die de internationale grenzen overgaan vluchtelingen genoemd worden; zij hebben rechten die in de Vluchtelingen Conventies zijn vastgelegd. Aangezien binnenlandse vluchtelingen (Internally Displaced Persons, IDP’s) geen grens over zijn gegaan hebben zij geen internationaal erkende rechten die hiermee in verband staan. Er is nu echter een aantal Leidende Principes voor hun bescherming.
   
VOICE   VOICE is een netwerk van niet-gouvermentele organisaties (NGO’s) uit Europa die actief zijn op humanitair gebied, zoals noodhulp, rehabilitatie, voorbereiding op rampen en conflictpreventie. Haar voornaamste missie is het bevorderen van contact tussen de verschillende NGO’s die gespecialiseerd zijn in humanitaire hulp. Ze vergemakkelijkt ook de contacten tussen deze NGO’s en de Europese Unie en ontwikkelt de samenwerking tussen de internationale humanitaire organisaties.
Meer weten? http://www.ngovoice.org
   
Voorbereiding  

Voorbereiding heeft tot doel om klaar te staan om te reageren op de effecten van een ramp.
Er moet vooruit gelopen worden op de beslissingen en de informatie die bekend moet zijn in het geval van een natuurramp. Ook moeten de plaats en de capaciteiten van elke andere actor bekend zijn in geval van nood ten tijde van een crisis.

De acties hebben het volgende als doel:

  • het aantal verloren levens en de schade minimaliseren
  • het organiseren van tijdelijke evacuaties van de bevolking en hun bezittingen in bedreigd gebied
  • het vergemakkelijken van geschikte en effectieve reddings- en hulpacties en van de rehabilitatie

Elke partner moet deelnemen aan een contingency plan om te kunnen voorzien wat deze kan doen in geval van een ramp.