Vietnam

Vietnam, in Zuidoost-Azië, is dichtbevolkt en heeft ongeveer 90 miljoen inwoners. Het heeft China, Laos en Cambodja als buurlanden en beschikt in het oosten over meer dan 3.260 km kust. Hanoi is de hoofdstad. In het zuiden heerst een tropisch klimaat en in het noorden komen moessonregens vaak voor. De landbouw vertegenwoordigt 30 procent van het bruto binnenlands product (BBP), maar de industrie en het toerisme winnen aan belang. De ondergrond van Vietnam is bijzonder rijk aan mineralen en koolwaterstoffen.

  • Vietnam Visje

    Veel mensen in het district Loch Hah zijn grotendeels afhankelijk van de visserij. “Vooral de vrouwen proberen er een inkomen uit te halen”, zegt Ha Tinh uit het dorp Tach Kim. “Zij verkopen de vis op de markt en verwerken deze ook tot vissaus. Maar door de industriële overbevissing resten er slechts kleine soorten voor de lokale vissers.” Via haar plaatselijke partners ondersteunt Oxfam de bevolking om haar rechten te verdedigen bij de lokale en nationale overheid.

    Lees meer over
    Vietnam
    Voedsel voor iedereen
  • Vietnam Riz
    Als boeren plaatselijke zaden gebruiken in plaats van industriële zaden, zoals hier in Vietnam, kunnen ze die zelf vermeerderen en verbeteren. Hun eigen zaad is ook beter geschikt voor het plaatselijke weer en klimaat, én het ligt beter in de markt bij lokale consumenten. Oxfam helpt de boeren om lokale rijstvariëteiten in eer te herstellen en te beschermen. 
    Lees meer over
    Vietnam
    Voedsel voor iedereen
  • Vietnam Shoes

    Arbeidsters in de schoenfabriek van Hai Phong worden aangemoedigd om zich te organiseren en lid te worden van het comité voor veiligheid en gezondheid. Deze arbeidster, die lid is van het comité, kan de problemen van haar collega’s aankaarten bij de directie. Via deze weg kunnen ook andere aspecten van hun tewerkstelling aangepakt worden. Zo kunnen zij bijvoorbeeld mee onderhandelen over hun loon, de arbeidsduur, premies, enz.

    Lees meer over
    Vietnam
    Actief burgerschap
  • 75% van de Vietnamese bevolking woont op het platteland.

  • Na de vorming rond duurzame landbouw voelen 3.380 gezinnen het positieve effect aan hun inkomen, gezondheid, voeding,…

De uitdagingen in Vietnam

De armoede is de voorbije twintig jaar sterk afgenomen in Vietnam. Toch telt het land nog 13 miljoen mensen in armoede, op een totale bevolking van ongeveer 90 miljoen. Vijf miljoen inwoners hebben slechts zelden toegang tot kwaliteitsvolle voeding.

Economische groei maakt slachtoffers 

De privésector heeft sterk bijgedragen tot de groei van de Vietnamese economie. Deze ontwikkeling veroorzaakte een massale uittocht van arbeiders van het platteland naar de steden. Daar worden zij geconfronteerd met rechteloosheid en slechte leefomstandigheden. Vaak blijven ze verstoken van gezondheidszorgen en toegang tot het onderwijs.

Daarnaast geeft het officiële landbouwbeleid veel ruimte aan de industriële landbouw. Dat leidt tot diepe ongelijkheid en benadeelt de kleine producenten. De regionale concurrentie en de economische integratie van Vietnam in de ASEAN (Association of Southeast Asian Nations) hebben bovendien niet-duurzame praktijken zoals overexploitatie en vernietiging doen toenemen. Ook de groeiende vraag van de Vietnamese markt heeft hiertoe bijgedragen.

Daarbij komt nog dat de toetreding van Vietnam tot de Wereldhandelsorganisatie (WTO) de kleine producenten blootstelt aan de schokken van de financiële markten. De uitdaging bestaat er nu in om de winsten van de economische groei opnieuw te investeren in het voordeel van arbeiders (onder andere migrantenarbeiders) en kleine bedrijven. 

Recht op land = garantie voor ontwikkeling

De toegang tot land wordt bedreigd doordat processen om land te verwerven niet transparant zijn, en omdat voorafgaand overleg met de plaatselijke gemeenschappen ontbreekt. De landrechten van boeren moeten vastgelegd worden en beter beschermd worden. Zij moeten ook informatie krijgen en geraadpleegd worden wanneer de bestemming van de grond gewijzigd wordt. Dat proces moet eerlijk verlopen.

Het middenveld speelt een grote rol in de ontwikkeling van dit nieuwe beleid. Daarom moeten nieuwe initiatieven van de bevolking absoluut ondersteund worden, zodat zij haar verwachtingen kan kenbaar maken en haar sociale en economische rechten kan afdwingen.  

Strijden tegen de klimaatverandering

De klimaatverandering is steeds meer voelbaar in Vietnam. Er zijn vaker natuurrampen. Andere, meer lokale gebeurtenissen, zoals aardverschuivingen, treffen de armste bevolking het meest. Bovendien is Vietnam rijk aan mineralen en koolwaterstoffen. De modernisering van de mijnen en de grootschalige ontginning kunnen een zeer negatieve impact hebben op het milieu. De energiebehoeften van Vietnam blijven volop stijgen (met 15 tot 20 procent per jaar). Deze groeiende vraag naar energie is een ernstige uitdaging voor Vietnam. Maar ze biedt ook de gelegenheid om te investeren in duurzame energie, zoals wind- of zonne-energie.

Patriarchaal stelsel blijft bestaan 

In theorie zijn alle mannen en vrouwen in Vietnam gelijk voor de wet. In de praktijk zien we dat stereotypen blijven bestaan. Het traditionele patriarchale stelsel is de hoeksteen van het hele sociale leven, zowel binnen het gezin als in de gemeenschap. Vrouwen zitten vast in een stereotiepe en ondergeschikte positie. Selectieve abortus van meisjes, mensenhandel en geweld tegen vrouwen blijven de belangrijkste pijnpunten.

De voorbije jaren heeft de regering haar inspanningen opgevoerd, onder andere door twee wetten aan te nemen: een wet over de gendergelijkheid en een andere over huiselijk geweld. Helaas zijn deze rechtswijzigingen zich nog niet in de praktijk omgezet. Vrouwen moeten sterker ondersteund worden, zodat zij hun rechten beter kennen en die ook kunnen afdwingen.

Bijzonder kwetsbare minderheden

14 procent van de Vietnamese bevolking behoort tot een etnische minderheid. 53 minderheden zijn officieel erkend. Mensen uit deze minderheidsgroepen wonen in achtergestelde en moeilijk toegankelijke gebiede, waar het onderwijsniveau zwak is. Ze zijn het slachtoffer van ernstige discriminatie en stigmatisering.

De grondwet beschermt hun rechten en Vietnam heeft bijna alle internationale verdragen over mensenrechten geratificeerd. Maar het rechtssysteem biedt in de praktijk geen enkele bescherming tegen die discriminatie. De implementatie van deze wetten stoot ook op culturele en politieke barrières. Deze uitsluiting moet bestreden worden om een rechtvaardigere maatschappij op te bouwen, waarin minderheden een kans krijgen om zich te uiten.

Wat doet Oxfam in Vietnam?

Oxfam heeft veel ervaring en een stevige expertise in Vietnam. In 2010-2011 ondersteunden we er meer dan 400.000 mensen. De belangrijkste actieterreinen van Oxfam zijn er: het platteland ontwikkelen, risico's verminderen bij rampen en humanitaire hulp, het middenveld ontwikkelen, recht op werk garanderen, minderheden beschermen, vrouwen emanciperen en armoede in de steden bestrijden.

Duurzame bestaansmiddelen voor de plattelandsbevolking 

Oxfam doet inspanningen om kleine producenten (en in het bijzonder etnische minderheden en vrouwen) van duurzame bestaansmiddelen te voorzien en sterker maken. Dat geeft hen kans om op te komen voor hun rechten. Oxfam werkt in het district Sapa (provincie Lao Cai) samen met de plaatselijke overheden en partners om de toegang van minderheden tot de lokale markten te verbeteren.

Oxfam-Solidariteit steunt ook de landbouwersvereniging Hoa Binh Farmers Union, vooral via een programma voor de selectie van lokale zaden. Op die manier wilen zij de kwaliteit en de productiviteit van de oogst verbeteren, de plaatselijke biodiversiteit bewaren en kleine boeren de kans geven om onafhankelijk te worden van de grote zadenproducenten. Tot nu toe heeft het project 1.500 boeren rechtstreeks gesteund, en indirect nog eens 11.000 boeren geholpen.

Ook in de provincie Thai Nguyen werkt Oxfam aan meer efficiënte technieken voor de rijstproductie.

Beter omgaan met klimaatverandering

Oxfam werkt ook samen met gemeenschappen en lokale overheden om hen minder kwetsbaar te maken voor natuurrampen en om zich aan de klimaatverandering aan te passen. De plaatselijke bevolking moet extreme fenomenen trotseren, zoals stormregens, droogtes, de stijging van de zeespiegel, verzilting en hoge temperaturen.

Oxfam helpt de Vietnamezen bijvoorbeeld om zich beter voor te bereiden op overstromingen en tyfoons. Wij helpen ook bij noodsituaties, zoals toen de tyfoon Ketsana over de centrale provincies raasde (in 2009).

Migrantenarbeiders steunen

In stedelijke gebieden versterkt Oxfam de migrantenarbeiders, zodat die waardige arbeids- en leefomstandigheden kunnen afdwingen. We stellen juridische informatie beschikbaar en helpen hen om een netwerk van contacten uit te bouwen. Omdat ze vaak buiten de maatschappij gezet worden, moeten deze werknemers dikwijls in het zwart aan de slag. Daarom zijn ze meestal niet in staat om zich te organiseren, om hun rechten op te eisen en zich van een stabiel inkomen te verzekeren.

Vakbonden en lokale overheden bieden hen actieve ondersteuning bij de toepassing van hun arbeidsrechten. Daarbij gaat bijzondere aandacht naar de migrantenvrouwen. Oxfam-Solidariteit werkt concreet samen met de vakbonden en de plaatselijke ngo's die migrantenvrouwen ondersteunen in de arbeiderswijken van de steden Hanoi, Ho Chi Minhstad en Hai Phong. Deze steun bestaat uit juridische bijstand, informatie over hun rechten en lobbywerk bij werkgevers en eigenaars van gebouwen voor verbeterde praktijken. 

De capaciteiten van vrouwen versterken

Oxfam wil in de eerste plaats vrouwen sterker maken om hen in staat te stellen om hun sociale positie te verbeteren. Op die manier kunnen ze zich duidelijker uitdrukken en hun rechten opeisen. Oxfam werkt samen met de overheid en lokale partners om het begrip ‘gender’ op te nemen in het totale beleid. We strijden tegen huiselijk geweld, door bijvoorbeeld een opvanghuis te steunen voor vrouwelijke slachtoffers van geweld.

Om de economische positie van vrouwen te verbeteren, promoot ons project in de districten Thuan Bac en Bac Ai het vrouwelijk leiderschap. We ijveren ook voor een verbeterde toegang tot de lokale markten voor de vrouwen van de Raglai-gemeenschap. Met dat doel kunnen bijvoorbeeld meer dan 3.000 vrouwen een vorming volgen in 2014.

Oxfam steunt ook de Vrouwenunie van Quang Ninh, die de wet op gendergelijkheid en de wet ter voorkoming van huiselijk geweld meer bekendheid wil geven. Wij werken mee aan de verbetering van de juridische kennis bij arme vrouwen en vrouwen van etnische minderheden. Wij streven ernaar om meer dan 700 vrouwen aan te moedigen om de volgende jaren het plaatselijke leiderschap op zich te nemen door hen de nodige vorming en steun te bieden.

In dit land werkt Oxfam aan de volgende thema's met deze partners:
Hilde Van Regenmortel

Vietnam kent ook problemen met landkoorts. De volksbewegingen bundelen hun krachten om de lokale bevolking te beschermen.

Hilde Van Regenmortel, Verantwoordelijke dienst Azië

Lees meer over
Landroof
Vietnam