Niger

Niger is het armste land ter wereld. De economie van Niger bestaat vooral uit landbouw en veeteelt. En net die sectoren zijn heel gevoelig voor risicovolle klimaattoestanden. Elke droogte betekent een voedselcrisis. Oxfam helpt boeren en veetelers om hun bestaansmiddelen te beschermen. We zetten hen om meer solidair te zijn in hun gemeenschap en om zich voor te bereiden op voedselcrisissen.

  • « Door de regering en de plaatselijke verenigingen te ondersteunen, buigt Oxfam zich over de structurele oorzaken van de armoede om de bevolking bijgevolg weerstand te leren bieden. » legt Caroline Verney uit, Beheerder van Humanitair Partnerschap DGD voor Oxfam.

    Lees meer over
    Niger
  • Niger heeft een Human Development Index van 0,348. Daarmee staat het land op de 188ste en laatste plaats.

  • Meer dan 60% van de Nigeranse bevolking leeft in armoede.

De uitdaging in Niger

Niger staat op de 188ste plaats (van de 188) volgens de Human Development Index van de VN. Niger is een land met veel verschillende culturen. Maar door droogtes en voedselcrisissen is er vaak te weinig eten voor alle inwoners.

Natuurrampen in Niger

Niger krijgt regelmatig te maken met natuurrampen: droogtes, overstromingen, ziektes door parasieten of epidemieën. De klimaatverandering verergert die situatie. De klimaatverandering heeft als gevolg dat bijna 1/4de van de landbouwgronden beschadigd of vernietigd is, en dat droogtes de laatste 20 jaar steeds harder en steeds vaker toeslaan.

De rampen treffen in de eerste plaats de allerarmste families. En in het bijzonder families op het platteland, want daar zijn ze vaak afhankelijk van veeteelt, landbouw of visserij. En dus ook van het klimaat.

Te weinig water voor veeboeren en landbouwers

Boeren in Niger zijn erg kwetsbaar door de manier waarop ze aan landbouw doen. De veeboeren trekken meestal rond, en ze brengen hun kudde groot op een manier die niet of weinig belastend is voor de natuur (dat heet dan extensieve of semi-intensieve landbouw). Ze geven hun kuddes nog steeds in de eerste plaats natuurlijk veevoer: de dieren grazen in de wei of krijgen hooi. Zowel landbouwers als veeboeren zien dus af wanneer er droogtes zijn, wanneer het grondwaterpeil zakt en er niet genoeg water meer is voor het vee of de planten op het veld.

Grond, water en weilanden zijn zeldzaam, en dat veroorzaakt vaak conflicten. Over wie deze natuurlijke grondstoffen mag gebruiken, bijvoorbeeld, en welke groep van veeboeren de controle over heeft over welke grond, weilanden of waterplas. De conflicten lopen geregeld uit de hand en veroorzaken dodelijke slachtoffers.

De voedselprijzen schommelen

Bovenop de structurele problemen in Nigeria komen nog andere moeilijke omstandigheden. De voedselprijzen die sterk schommelen, bijvoorbeeld.

Dat de voedselprijzen zo sterk variëren, komt doordat:

  • de opslagcapaciteit voor nationale voedselvoorraden beperkt is;
  • handelaars op de financiële markten speculeren met voedsel;
  • er een tekort is een bevoorrading uit het buitenland (en de onveilige situatie aan de grenzen maakt dat er niet beter op).

Regionale conflicten en mensen op de vlucht

In Nigeria komen massaal vluchtelingen aan uit de buurlanden Mali, noord-Nigeria en Libië. Andere mensen keren terug naar Nigeria nadat ze daar eerder weggevlucht zijn. Die mensenstroom weegt op de plaatselijke bevolking, want die leeft vaak zelf al in een onzekere situatie – 48,9% van de Nigerezen leeft in armoede (cijfers 2011).

Extra mensen zetten extra druk op de aanwezige grondstoffen in Nigeria. Bovendien verhoogt die stroom van mensen op de vlucht vaak de onveiligheid en nemen diefstallen, misdaden en terreurdaden toe.

Wat doet Oxfam in Niger ?

Als er een droogte is, dan raken veeboeren in de problemen: dan kunnen ze hun dieren niet genoeg water geven. Oxfam werkt helpt gemeenschappen van rondtrekkende veeboeren om zichzelf zo goed mogelijk te wapenen tegen droogtes.

Vee trekt van weide naar weide 

Oxfam zet rondtrekkende veeboeren in Niger aan om goede contacten te onderhouden met andere gemeenschappen van veeboeren in de buurt. Want als die hun kuddes naar andere bergweiden brengen, is iedereen beter voorbereid op een volgende droogte.

Oxfam richt zich op de driehoek van bergweiden tussen het arrondissement Abalak en de gemeentes Aderbissanat en Bermo. In deze zone gaan verschillende groepen bewoners met elkaar om: veehouders, herders en gewone boeren. Ze moeten de beperkte grondstoffen onder elkaar verdelen. En bij droogte leidt die broze verstandhouding heel snel tot een crisis.

In 2013 en 2014 werd deze driehoek tussen Abalak, Aderbissanat en Bermo getroffen door een verschrikkelijke droogte. Het gevolg: meer dan 20% van de kuddes stierf. De gevolgen van deze crisis zijn voelbaar tot op de dag van vandaag: voor de gezondheid van de kuddes en voor de bestaansmiddelen van de mensen in de regio. 

Cash-for-work: een noodmaatregel voor tegen de honger

Oxfam actie doet voor een deel aan noodhulp voor heel kwetsbare gezinnen: we bieden hen cash-for-workprogramma’s aan (werken in ruil voor eten of een loon). Op die manier kunnen ze overleven tussen twee oogsten door.

Dankzij de cash-for-workprogramma’s zijn de bergweiden ook beter beschermd en worden ze hersteld. De betrokken werkers maken bijvoorbeeld brandgangen tussen bergweiden, ze planten nieuwe bomen en zetten een systeem op om de herstelde bergweiden duurzaam te beheren.

Veeboeren moeten kunnen leven van hun kudde

De Nigerese veeboeren kunnen niet alleen dringende noodhulp gebruiken, maar ook structurele hulp, op lange termijn. Oxfam helpt rondtrekkende veeboeren en hun familie om hun kuddes te beschermen en te behouden. Want als ze zeker zijn dat ze van hun kudde kunnen leven, hebben ze op termijn geen noodhulp meer nodig.  

Wat is dat, die structurele hulp voor veeboeren? We werken altijd samen met lokale partnerorganisaties. We geven dieren aan veeboeren (of we geven die in leenbruik), samen met de nodige informatie en omkadering, zodat de veeboeren kunnen kweken. In andere projecten werken we aan granenbanken voor veevoer.

En we bieden opleidingen aan de veeboeren:

  • over veterinaire zorgen
  • hoe je de seizoenstrek van vee tussen twee weidegebieden best organiseert
  • hoe je intensiever aan veeteelt kan doen (bv. door zelf veevoer te zaaien in plaats van rond te trekken).

Uitwisseling en bescherming tegen de rampen

Oxfam helpt de gemeenschappen in de regio’s met veel droogtes ook om beter te gaan samenwerken. Zo kunnen ze zich beter voorbereiden op een voedselcrisis. De mensen uit de betrokken gemeenschappen gaan samen aan tafel zitten voor vergaderingen, en de verslagen daarvan worden breed uitgestuurd. Ze richten brandweerbrigades op met vrijwilligers en wisselen good practices uit. En ze maken actieplannen om de risico’s bij droogte te beperken en om zich aan te passen aan de klimaatverandering.

De veeboeren hebben nu ook een alarmsysteem, waardoor ze beter kunnen samenwerken bij het begin van een droogte en voedselcrisis. Via het systeem wisselen de veeboeren informatie uit over de voedselprijzen in de verschillende dorpen (stijgen ze, of net niet?), of over de bergweiden waar het gras nog groen is ondanks de droogte. Zo’n gedeeld alarmsysteem zorgt voor een sterke solidariteit tussen de boeren, in plaats van conflicten.

Deze projecten worden mogelijk gemaakt door financiering (van 2 jaar) door de Belgische Ontwikkelingssamenwerking.

    

In dit land werkt Oxfam aan de volgende thema's met deze partners:

Niger ligt in het hart van de Sahel-regio. Politieke crisissen in de buurlanden brengen het land uit evenwicht. En de bevolkingsgroei neemt sterk toe. Daardoor is Niger heel kwetsbaar voor problemen.

 

Caroline Verney (Oxfam-Solidariteit), beheert humanitaire partnerschappen met DGD,

Lees meer over
Niger