Waarom Maarten Boudry de verkeerde vragen stelt

23/01/2020

In een opiniestuk in De Morgen van 22 januari stelt Maarten Boudry de vraag of wij als Oxfam, en bij uitbreiding de hele samenleving, de bal niet verkeerd slaan door de extreme rijkdom nadrukkelijk in vraag te stellen. Volgens Boudry horen we als samenleving niet te focussen op extreme rijkdom, maar op het uitroeien van extreme armoede. Daarnaast gaat Boudry nog een stap verder: in plaats van miljardairs in vraag te stellen, zouden we hen dankbaar moeten zijn. De liefdadigheidsprojecten van miljardairs zouden immers efficiënter zijn. Het hoeft weinig te verwonderen dat wij het volledig oneens zijn met Boudry.

Ongelijkheid hindert de strijd tegen armoede

Ten eerste is de vraag van Boudry misleidend. Het gaat immers niet om een keuze tussen extreme rijkdom of extreme armoede, maar om twee zaken die intrinsiek samengaan. Want, in tegenstelling tot wat Boudry beweert, is het wel degelijk eenvoudig: als de allerrijksten in de samenleving er consistent in slagen om meer rijkdom naar zich toe te trekken, dan is er minder over voor de rest.

Dat is niet enkel de mening van Oxfam, maar ook die van een hele reeks internationale instellingen, zoals de Wereldbank en het IMF. Zo publiceerde de Wereldbank onlangs nog enkele rapporten die de link tussen ongelijkheid en armoede haarfijn uitleggen. Uit die rapporten blijkt dat het tempo waaraan we extreme armoede uitroeien, de laatste jaren halveerde. Meer nog: indien we de ongelijkheid de komende jaren niet terugdringen, zullen we het doel om extreme armoede uit te roeien tegen 2030 niet halen.

Overheden moeten hun verantwoordelijkheid nemen

Ook met de tweede stelling van Boudry, de idee dat we best op miljardairs kunnen vertrouwen om armoede de wereld uit te helpen, zijn wij het volledig oneens. De strijd tegen armoede is in de eerste plaats een verantwoordelijkheid van overheden. Zij hebben de plicht om de rechten van hun burgers te beschermen en hebben de tools om armoede en ongelijkheid tegen te gaan, via belastingen en hun sociale uitgaven.

Het klopt dat overheden die verantwoordelijkheid niet altijd nemen. Het voorbeeld van Trump, dat aangehaald wordt door Boudry, is terecht, maar enigszins ook ironisch. Trump kon natuurlijk aan de macht komen net omdat de ongelijkheid in de Verenigde Staten zo schrikbarend groot is. In bijna geen enkel land ter wereld zitten er meer miljardairs in de regering en hebben het bedrijfsleven en de allerrijksten méér invloed op het overheidsbeleid dan de VS.

Toch legitimeert zelfs het recente beleid in de VS de idee dat miljardairs het allemaal beter en efficiënter kunnen, niet. Hoewel elke bijdrage, en dus ook die van Gates, helpt, representeert de idee dat miljardairs het wel zullen oplossen een gevaarlijk idee. Regering hebben een verantwoordelijkheid af te leggen tegenover hun burgers, rijke mensen hebben dat niet. De verantwoordelijkheid van superrijken ligt in de eerste plaats bij hun bedrijven en investeringen.

De strijd tegen armoede is een zaak van rechtvaardigheid

Als we naar de wereldgeschiedenis kijken, dan zien we dat de grootste vooruitgang in het bestrijden van armoede en ongelijkheid er steeds gekomen is uit het nemen van collectieve maatregelen, zoals herverdeling georganiseerd door de overheid. Oxfam stelt daarom fiscaliteit centraal in haar ontwikkelingswerk. Enkel als overheden, zowel in westerse landen als in ontwikkelingslanden, voldoende belastingen ophalen zullen ze de grote uitdagingen van de 21ste eeuw, zoals de financiering van sociale bescherming en de strijd tegen klimaatverandering, de baas kunnen.

In die context spelen de miljardairs mensen, in onze samenleving, net als wij allemaal, een cruciale rol. Niet als filantropen, maar als belastingbetalers, die net als de rest een eerlijke bijdrage betalen voor ons collectief welzijn.

Maaike Vanmeerhaeghe, beleidsmedewerker fiscaliteit bij Oxfam-Solidariteit.

 

 

 

Contact us

Presse francophone
Sotiris Gassialis
0494/13.56.78
sotiris.gassialis@oxfam.org

Presse néerlandophone
Belinda Torres Leclercq
0472/55.34.43
belinda.torres-leclercq@oxfam.org

Follow us

OH-magazine
Abonnez-vous au magazine trimestriel d’Oxfam-Solidarité. Envoyez-nous un mail à
oh-magazine@oxfamsol.be.

Twitter
Suivez-nous sur Twitter.