1 jaar na de tsunami in Indonesië: wat deed Oxfam?

Aina - cover article Indo 1 year after
08/10/2019

Op 28 september 2018 werd het Indonesische eiland Sulawesi getroffen door een aardbeving en een tsunami. Volledige dorpen werden van de kaart geveegd en meer dan 4.000 mensen kwamen om het leven. Tienduizenden mannen en vrouwen verloren al hun bezittingen.

Oxfam werkt in Indonesië nauw samen met verschillende lokale organisaties die na de ramp het consortium Jejaring Mitra Kemanusiaan (JMK) hebben opgericht. Dankzij de enorme solidariteit van het publiek en van onze donoren kon dit consortium in de eerste dagen na de ramp meteen noodhulp verlenen. JMK is nog steeds actief bij de heropbouw.

De voorbije twaalf maanden verleende JMK humanitaire hulp aan 200.354 mensen in 125 dorpen die door de ramp waren getroffen. We deelden onder andere 29 miljoen liter drinkwater en 24.477 hygiënekits uit en installeerden 400 wc's. Op heel wat plaatsen boden we de mensen ook nieuwe kleding aan en zorgden we voor tijdelijke huisvesting.

In september ging Oxfam op pad om getuigenissen van overlevenden te verzamelen en om de resultaten van onze acties op het terrein te bestuderen.

Water voor Aina

De aardbeving en de tsunami hebben een groot deel van de sanitaire voorzieningen verwoest. Tijdens de eerste dagen na de ramp werd er dan ook volop ingezet op de bedeling van drinkwater en hygiënekits. In de vluchtelingenkampen werden tijdelijke latrines geïnstalleerd die later werden vervangen door stevigere constructies.

Aina fetches water at the tank installed by Oxfam & JMK

Aina haalt water uit een reservoir geïnstalleerd door Oxfam en JMK om mee te koken. © Rosa Panggabean/OxfamAUS

"Ik woon nog steeds in het vluchtelingenkamp van Jono Oge, waar Oxfam en JMK voor water en wc's hebben gezorgd”, vertelt Aina. “De mensen die hier wonen, zijn blij dat ze nu toegang hebben tot drinkwater. In het begin moesten we water uit vijvers halen. Er waren echter niet veel waterplassen en we moesten het water eerst koken om het te kunnen gebruiken. En dan nog liepen we het risico om ziek te worden. Dankzij Oxfam is zowel de gezondheid van de mensen als de plaatselijke economie erop vooruit gegaan."

De winkel van Salma

Tijdens de eerste maanden na de ramp hebben Oxfam en JMK een programma opgezet waarbij ze geld uitdeelden. Deze aanpak werkt het best omdat de mensen erg verschillende behoeften hebben.

Sommige gezinnen moeten bijvoorbeeld medische zorgen betalen terwijl anderen materiaal nodig hebben om hun huis te herstellen of op zoek zijn naar zaden om hun velden in te zaaien. Salma kon met het geld het nodige materiaal kopen om haar winkeltje opnieuw te openen dat door de tsunami helemaal was vernield.

Salma in her shop

© Elizabeth Stevens/Oxfam America

"Mijn winkeltje is opnieuw een ontmoetingsplek geworden. Ik sta elke ochtend om 2 uur op om de opening voor te bereiden. Veel mensen komen om 6 uur 's morgens een koffie drinken of ontbijten. Ik serveer hen kleefrijst met kokosnoot. Als lunch maak ik onder andere gebakken bananen, tofu en noedels. Dankzij het geld van Oxfam en JMK heb ik mijn kraampje weer kunnen opbouwen. Het is mijn enige bron van inkomsten. Nu concentreer ik me op de toekomst: ik wil dat mijn kinderen een goede opleiding krijgen en later naar de universiteit gaan."

De Lichtjes van het Paradijs

De ramp van 28 september heeft het dorp Lende Tovea hard getroffen. 187 van de 468 huizen werden volledig vernield. Na de ramp is een groep vrouwen met de steun van Oxfam via een partnerorganisatie gestart met de wederopbouw van hun gemeenschap.

Ze noemen zichzelf “Majelis Ta’lim Nurul Jannah” (De Lichtjes van het Paradijs) en organiseren voornamelijk workshops waarbij overlevenden hun trauma's leren verwerken met behulp van muziek en kunst. Ze helpen ook mensen die al hun bezittingen hebben verloren en op zoek zijn naar bestaansmiddelen.

The lights of Heaven

Tasma, Siar en Rus’ida (van links naar rechts), drie leden van De Lichtjes van het Paradijs, onder een bord dat een vluchtzone bij aardbevingen aangeeft. © Elizabeth Stevens/Oxfam America

De Lichtjes van het Paradijs willen ook een betere bescherming van de bevolking tegen een eventuele toekomstige aardbeving. Ze hebben bijvoorbeeld een kaart van het dorp gemaakt waarop de bevolking kan zien welke plekken tijdens een aardbeving het veiligst zijn. Ze houden bovendien de lokale politiek in de gaten.

"We controleren wat het gemeentebestuur juist doet en hoe ze het budget beheert", vertelt Tasma, een van groepsleden. "We willen er zeker van zijn dat de ontwikkeling van het dorp onze weerbaarheid ten goede komt."

Dorpshoofd Rahman Lukuaci is tevreden met de samenwerking. "Zodra we een plan hebben uitgewerkt, leggen we het voor aan de groep”, legt hij uit. “We vragen eerst hun toestemming voor we de plannen uitvoeren. Ze helpen ons het dorp weer op te bouwen. Het is een goede samenwerking."

En van waar de keuze van de naam De Lichtjes van het Paradijs? "Omdat dit werk ons met licht vervult", vertelt Rus’ida, een ander groepslid. "Het doet ons stralen en maakt ons mooi." Waarop haar vriendinnen in lachen uitbarsten, stralend van geluk.