2,7 miljard mensen konden tijdens de coronacrisis niet rekenen op sociale bescherming

15/12/2020

Het rapport ‘Shelter from the Storm’ geeft een overzicht van de overheidsprogramma's voor invaliditeits-, werkloosheids-, kinder- en bejaardenuitkeringen van 126 lage- en middeninkomenslanden tussen april en september 2020. Het rapport komt tot de conclusie dat geen van deze programma's volstond om aan ieders behoeften tegemoet te komen.

Globaal genomen heeft de wereld dit jaar 11,7 biljoen dollar extra uitgegeven aan steunmaatregelen om de gevolgen van de coronapandemie te verzachten. Hiervan werd 9,8 biljoen dollar (83%) uitgegeven in 36 rijke landen, tegenover slechts 42 miljard dollar (0,4%) in 59 lage-inkomenslanden.

Aan extra geld dat specifiek in sociale beschermingsprogramma's werd geïnvesteerd, hebben 28 rijke landen 695 dollar per persoon uitgegeven. De lage-inkomenslanden en de opkomende landen hebben daarentegen tussen 4 en 28 dollar per hoofd van de bevolking uitgegeven.

Tot overmaat van ramp hebben de rijke landen hun maatregelen voor sociale bescherming aan kwetsbare landen slechts met 5,8 miljard dollar verhoogd - het equivalent van minder dan vijf cent voor elke $100 die wordt uitgegeven om Covid-19 aan te pakken.

"De pandemie heeft wereldwijd geleid tot lovenswaardige inspanningen die in 2020 bijna 1 miljard mensen meer hebben bereikt met sociale zekerheid, maar tot op heden zijn er nog steeds meer mensen die achterblijven. Dat hoeft niet zo te zijn,” aldus Hilde Van Regenmortel, beleidsmedewerker sociale bescherming bij Oxfam België

De behoefte aan betere sociale beschermingsprogramma's is enorm. Een half miljard mensen is nu werkloos, twee keer zoveel vrouwen als mannen. Werknemers in lage-inkomenslanden hebben het meest te lijden gehad, met een verlies van 23% van hun werkuren. “Mensen raken in de schulden, slaan maaltijden over, houden kinderen van school en moeten hun bezittingen verkopen. De geldtransfers van migranten naar gezinnen in het thuisland zijn opgedroogd,” vertelt Van Regenmortel.

Het rapport stelt dat:

- 41% van de 126 onderzochte landen opteerden voor sociale steunmaatregelen die slecht eenmalig waren en intussen uitgeput zijn; slechts 13% had programma's die langer dan zes maanden duurden. Acht op de tien landen heeft nog niet eens de helft van al haar inwoners bereikt.

- Sommige landen zoals Zuid-Afrika, Namibië en Bolivia waren beter voorbereid op de pandemie omdat ze reeds voordien een systeem van bijna universele sociale voorzieningen hadden. Oxfam is ervan overtuigd dat de meeste andere landen dit ook kunnen bereiken met beter beleid en meer steun. Zo zouden Kenia en Indonesië in 2030 hun armoedecijfer met respectievelijk 25% en 31% kunnen verlagen door 1,7% van hun huidig BBP te investeren in universele sociale bescherming.

- Veel kwetsbare landen voorzagen niet-financiële hulp, zoals voedselhulp, maar dit is vaak onvoldoende om de kloof in de formele sociale beschermingsystemen te dichten. Jarenlange onderinvestering heeft het overgrote deel van kwetsbare landen achtergelaten met gebroken sociale beschermingsprogramma's en blootgesteld aan de ergste gevolgen van de pandemie.

Oxfam’s oproep

"Oxfam heeft met haar Covid-responsprogramma's over de hele wereld 11,3 miljoen mensen bereikt, maar hoe sterk sociale bewegingen -plaatselijke organisaties en lokale leiders voorop-  ook samen mobiliseren-, de noden zijn overweldigend en nemen toe,” aldus Van Regenmortel.

Het rapport brengt verhalen zoals dat van Sovann Vary, een alleenstaande moeder die $5.000 leende om een tuk-tuk te kopen toen haar baan als  schoonmaakster eindigde. Ze heeft moeite om die terug te betalen en komt niet in aanmerking voor de sociale verzekering die door haar Cambodjaanse regering is opgezet. Of van informeel kledingwerker Brenda Carolina, wiens familie nu afhankelijk is van sporadische voedselhulp nadat ze werd afgewezen voor het steunprogramma van de Guatemalteekse regering. "We horen elke dag honderden verhalen zoals die van Vary en Brenda," zei Van Regenmortel.

"Kwetsbare landen kunnen deze mensen nog helpen door belastingen op de allerrijksten te verhogen en daarmee een degelijke sociale bescherming op te zetten. Ook rijke landen kunnen hun hulp- en valutareserves verhogen en schulden kwijtschelden".

Oxfam roept op tot een globaal fonds voor sociale bescherming om een enorme toename van de wereldwijde ongelijkheid en armoede af te wenden. Regeringen zouden 2% extra van hun BBP moeten besteden aan sociale beschermingsprogramma's en zorgen voor een minimuminkomen voor ouderen, moeders en mensen met een handicap.

"Er is nu een ongekende investering nodig," zei Van Regenmortel, "een die de meest kwetsbaren in staat stelt om de crisis het hoofd te bieden.”

NOTITIES VOOR DE REDACTIE

Voorafgaand aan de coronapandemie hadden tot 4 miljard mensen geen sociale bescherming, volgens de IAO (World Social Protection Report 2017-19). De Wereldbank schat dat er sindsdien 1,3 miljard mensen zijn bereikt met een uitbreiding van de sociale bijstand. Bron WB: U. Gentilini et al. (2020). Social Protection and Jobs Responses to COVID-19. Ongeveer 2,7 miljard mensen zijn daardoor achtergebleven.

Hilde Van Regenmortel is beschikbaar voor verdere toelichting

Land: 

Contact us

Nederlandstalige pers
Belinda Torres Leclercq
0472/55.34.43
belinda.torres-leclercq@oxfam.org

Franstalige pers
Sotiris Gassialis
0494/13.56.78
sotiris.gassialis@oxfam.org

Follow us

OH-magazine
Abonneer je op het driemaandelijks magazine van Oxfam-Solidariteit, stuur een e-mail naar
oh-magazine@oxfamsol.be.

Twitter
Volg ons op Twitter