8 dingen die je moet weten over de Duurzame Ontwikkelingsdoelen

25/09/2015

17 Duurzame Ontwikkelingsdoelen moeten de wereld rechtvaardiger maken voor iedereen. 8 dingen die je absoluut moet weten over deze Werelddoelen, waar wereldleiders dit weekend hun handtekening onder zetten.

1. De Werelddoelen zijn superambitieus

De 17 Werelddoelen zijn het vervolg op de acht Millenniumdoelen. Die moesten onder andere extreme armoede halveren en ervoor zorgen dat elk kind naar school gaat.

De nieuwe doelen zijn een stuk ambitieuzer. Ze gaan ook over duurzaamheid en economische groei waar iedereen van profiteert. Voor 2030 moeten ze een einde maken aan honger, armoede, ongelijkheid, klimaatverandering, corruptie en meer. ‘Het is verrassend dat wereldleiders dit met elkaar afspreken’, zegt Brigitte Gloire,  beleidsadviseur bij Oxfam-Solidariteit.

2. Ze moeten beëindigen, bestrijden en oplossen

Oké, waar gaan die 17 Duurzame Ontwikkelingsdoelen eigenlijk over? In drie woorden: niemand mag achterblijven. Daarmee bedoelen de Verenigde Naties dat de wereld eerlijker en duurzamer moet worden voor iedereen. Om dat te bereiken, moeten de Werelddoelen onder andere:

  • een einde maken aan extreme armoede en honger;
  • ongelijkheid bestrijden;
  • de klimaatverandering aanpakken.

3. Er zijn 17 Werelddoelen, en die vragen om actie

Wat spreken de wereldleiders precies af? Het eerste doel voor 2030 is duidelijk: geen armoede. Datzelfde geldt voor het tweede doel: niemand heeft nog honger. Bij doel 3 en 4 kun je je nog steeds veel voorstellen: goede gezondheid en welzijn (3) en kwalitatief goed onderwijs (4).

Andere doelen zijn: gendergelijkheid (5), schoon water (6) en betaalbare en schone energie (7), fatsoenlijk werk en economische groei (8), industrie, innovatie en infrastructuur (9), minder ongelijkheid tussen rijk en arm (10), duurzame steden en gemeenschappen (11), duurzame consumptie en productie (12), actie voor het klimaat (13), aandacht voor leven onder water (14) en leven op het land (15), vreedzame samenlevingen en gerechtigheid voor iedereen (16) en samenwerking om de doelen te bereiken (17).

4. Ze gelden ook voor België

De Duurzame Ontwikkelingsdoelen zijn echte Werelddoelen. Ze gelden voor alle landen, dus ook voor België. Iedereen moet meedoen als we een rechtvaardigere wereld willen.

Want ook in België kan de productie van energie veel schoner (doel 7). En ook België moet actie ondernemen tegen de klimaatverandering (doel 13) en steden kunnen veel duurzamer worden (doel 11), om maar enkele voorbeelden te geven.

5. De Werelddoelen zijn echt iets anders

Er zijn 17 Duurzame Ontwikkelingsdoelen, in plaats van de 8 Millenniumdoelen van vroeger. Maar dat is niet het enige verschil. De Millenniumdoelen gingen vooral over sociale vooruitgang, zoals armoede halveren (gelukt!) en kindersterfte sterk verminderen (beperkt gelukt). Alle jongens en meisjes moesten naar school (bijna gelukt) en de verspreiding van malaria en hiv/aids moest stoppen.

De Duurzame Ontwikkelingsdoelen moeten – zoals hun naam zegt – duurzaam zijn en dus rekening houden met het milieu. Ze moeten behalve voor sociale vooruitgang ook voor economische en maatschappelijke vooruitgang zorgen. Kijk maar naar doelen als duurzame steden (doel 11) en duurzame productie (doel 12).

Ook gaan de nieuwe doelen - in tegenstelling tot de Millenniumdoelen - veel meer over het aanpakken van de oorzaken van ongelijkheid en armoede. Doel 13, actie tegen de klimaatverandering, is daar een voorbeeld van. Net als energie die schoon en betaalbaar moet zijn.

6. Zijn de Werelddoelen haalbaar?

Op papier wel. Alleen is voor het behalen van de 17 doelen tegen 2030 een hoop politieke wilskracht, verandering en veel geld nodig. De VN-verklaring over de Werelddoelen heet niet voor niets “Transforming Our World”.

De manier waarop de Werelddoelen worden uitgevoerd, is belangrijk: alle landen moeten streven naar minder ongelijkheid en meer rechtvaardigheid bij élk van de 17 doelen, niet alleen bij doel 10 (minder ongelijkheid tussen rijk en arm). Want niemand mag achterblijven.

De Verenigde Naties erkennen met de Werelddoelen dat er een belangrijk verband is tussen armoede en extreme ongelijkheid. Dat is een eerste stap. Er blijven nog grote obstakels. Om de 17 Duurzame Ontwikkelingsdoelen te halen, moeten we grondige ingrepen doen.

  • Het groeimodel in onze ontwikkelde landen is bijvoorbeeld absoluut onhoudbaar voor onze planeet. Ons consumptiemodel ook: 20% van de mensen verbruikt 80% van de natuurlijke grondstoffen.
  • En de rijkdom is bijna volledig in handen van een kleine elite, terwijl zij beslissingen nemen over de 99% anderen op onze wereld. Dat moet veranderen.
  • Wat met de manier waarop de financiële wereld in elkaar steekt, die bv. voedselspeculatie stimuleert? Wat met de uitbuiting van werknemers? Wat met multinationals die hun winsten overzetten naar ontwikkelde landen, in plaats van eerlijke belastingen te betalen in ontwikkelingslanden? Om de Werelddoelen te halen, moeten we deze dingen in vraag stellen.

7. Met welk geld gaan we de Werelddoelen financieren?

Alle landen in de wereld moeten een bijdrage leveren. De vraag is of ze dat ook gaan doen. Landen zijn niet verplicht om zich te verantwoorden als ze een doel niet halen. “Daardoor bestaat het gevaar dat dit een papieren tijger wordt”, waarschuwt Brigitte Gloire van Oxfam-Solidariteit. “Daarom moeten we wereldleiders blijven aanspreken op de afspraken die ze maken.”

8. Waar moeten we beginnen?

Als we willen dat niemand achterblijft, en als we de rijkdom en grondstoffen van onze planeet eerlijker willen verdelen, moeten we in de eerste plaats de economische en sociale ongelijkheid aanpakken. Bijvoorbeeld met een eerlijk, wereldwijd belastingstelsel, en door belastingparadijzen aan te pakken.

Door onze ecologische voetafdruk te verkleinen en minder broeikasgassen uit te stoten. En door verregaande afspraken maken bij de aanstaande klimaattop in Parijs. Want de klimaatverandering raakt de armste mensen net het hardst.