Het aantal mensen dat honger lijdt is sinds het begin van de pandemie verzesvoudigd

09/07/2021

Volgens een nieuw rapport van Oxfam sterven naar schatting 11 mensen per minuut aan honger en ondervoeding. Dat cijfer ligt hoger dan het aantal mensen dat wereldwijd overleed aan COVID-19.

Het rapport "The Hunger Virus Multiplies" stelt dat ook tijdens de pandemie conflicten de belangrijkste oorzaak van honger blijven, waardoor meer dan een half miljoen mensen in hongersnoodachtige omstandigheden terechtkomen - een zesvoudige stijging sinds 2020.

In totaal kampen nu 155 miljoen mensen met voedselonzekerheid of honger - dat is 20 miljoen meer dan vorig jaar. Het rapport beschrijft ook de enorme impact van economische schokken, grotendeels veroorzaakt door de pandemie, en de verergerende klimaatcrisis. Daardoor nam het aantal mensen dat hongerlijdt toe met tientallen miljoenen. Massale werkloosheid en een ernstig verstoorde voedselproductie hebben geleid tot een stijging van de wereldvoedselprijzen met 40 procent - de hoogste stijging in meer dan tien jaar.

Uitvoerend directeur Gabriela Bucher van Oxfam Internationaal zei:

"Door de aanhoudende conflicten, de economische gevolgen van COVID-19 en de verergerende klimaatcrisis zijn nu meer dan 520.000 mensen op de rand van de hongerdood beland. In plaats van de pandemie te bestrijden, hebben strijdende partijen verder oorlog gevoerd. Miljoenen mensen die al gehavend waren door weerrampen en economische schokken kregen zo de laatste klap toegediend."

Ondanks de pandemie zijn de mondiale militaire uitgaven met 51 miljard dollar gestegen - genoeg voor 6,5 keer wat de VN zegt nodig te hebben om te voorkomen dat mensen hongerlijden. Ondertussen hebben conflicten en geweld geleid tot het hoogste aantal binnenlandse ontheemden ooit. Eind 2020 hadden al 48 miljoen mensen hun huis moeten ontvluchten.

"Uithongering wordt nog steeds als oorlogswapen gebruikt: burgers krijgen geen toegang tot voedsel en water en humanitaire hulp wordt belemmerd. Mensen zijn niet veilig en vinden geen voedsel wanneer hun markten worden gebombardeerd en oogsten en vee worden vernietigd."

Bucher zei: "De pandemie heeft ook de diepe ongelijkheid in onze wereld blootgelegd. Het vermogen van de 10 rijkste mensen - van wie negen mannen - is vorig jaar met 413 miljard dollar gestegen. Dat is 11 keer meer dan wat volgens de VN nodig is voor alle humanitaire hulp wereldwijd."

Enkele van 's werelds ergste hongergebieden, waaronder Afghanistan, Ethiopië, Zuid-Soedan, Syrië en Jemen, worden nog steeds geteisterd door conflicten. Honger nam er sinds vorig jaar extreme vormen aan.

Volgens een recente IPC-analyse leven meer dan 350 000 mensen in de Tigray-regio in Ethiopië in extreme honger - het grootste aantal sinds Somalië in 2011, toen een kwart miljoen Somaliërs stierf.

De honger is ook toegenomen in middeninkomenslanden zoals India, Zuid-Afrika en Brazilië - waar ook enkele van de sterkste stijgingen van COVID-19-infecties te zien waren.

Enkele voorbeelden van de in het verslag genoemde hongerhaarden zijn:

- Brazilië: Maatregelen om de verspreiding van het virus tegen te gaan dwongen kleine bedrijven hun deuren te sluiten en meer dan de helft van de werkende Brazilianen verloor hun baan. De extreme armoede verdrievoudigde bijna, van 4,5% tot 12,8%, en bijna 20 miljoen mensen werden tot honger gedreven. De federale regering verzekerde slechts steun aan 38 miljoen kwetsbare gezinnen, waardoor miljoenen zonder minimuminkomen kwamen te zitten.

- India: Toenemende infecties met COVID-19 had een verwoestend effect op zowel de volksgezondheid als het inkomen, vooral van migrerende werknemers en boeren, die gedwongen werden hun gewassen op het veld te laten rotten. Meer dan 70% van de ondervraagden in 12 staten hebben hun eetgewoonten teruggeschroefd omdat ze het voedsel niet konden betalen. Door de sluiting van scholen hebben ook 120 miljoen kinderen hun hoofdmaaltijd moeten missen.

- Jemen: Blokkades, conflicten en een brandstofcrisis hebben ervoor gezorgd dat de prijzen van basisvoedsel sinds 2016 meer dan verdubbeld zijn. De humanitaire hulp werd gehalveerd en 5 miljoen mensen kregen geen voedselhulp meer.  Het aantal mensen op de rand van hongersnood, zal naar verwachting tegen juli 2021 bijna verdrievoudigen tot 47.000.

- Sahel: In de landen die het meest door conflicten worden verscheurd, zoals Burkina Faso, is de honger tussen 2019 en 2020 met meer dan 200 procent toegenomen - van 687.000 tot 2,1 miljoen mensen. Door het toenemende geweld in de centrale Sahel en het Tsjaadmeer moesten 5,3 miljoen mensen op de vlucht slaan en liep de voedselinflatie op tot een hoogtepunt in vijf jaar. De klimaatcrisis heeft de situatie nog verergerd: het aantal overstromingen is sinds 2015 met 180% toegenomen, waardoor oogsten zijn verwoest en de inkomens van 1,7 miljoen mensen aangetast.

Bucher voegde daaraan toe: "Informele werkers, vrouwen, ontheemden en andere kwetsbare groepen worden het hardst getroffen door conflicten en honger. Vooral vrouwen en meisjes worden getroffen: zij eten te vaak als laatste en het minst. Ze staan voor onmogelijke keuzes, zoals naar de markt gaan met het risico fysiek of seksueel te worden aangevallen, of toezien hoe hun gezin honger lijdt.”

"Regeringen moeten voorkomen dat conflicten nog langer honger aanwakkeren en er in plaats daarvan voor zorgen dat hulporganisaties de mensen in nood bereiken. De regeringen van donorlanden moeten de humanitaire oproep van de VN onmiddellijk en volledig financieren. Leden van de Veiligheidsraad moeten ook al diegenen ter verantwoording roepen die honger als oorlogswapen gebruiken.”

"Om te voorkomen dat er onnodige doden vallen en miljoenen mensen naar extreme armoede en honger worden gedreven, moeten regeringen de pandemie een halt toeroepen; een gratis en toegankelijk vaccin voor iedereen is nog nooit zo dringend geweest. Ze moeten tegelijkertijd eerlijkere en duurzamere voedselsystemen opbouwen en sociale beschermingsprogramma's ondersteunen."

Sinds het begin van de pandemie heeft Oxfam bijna 15 miljoen van 's werelds meest kwetsbare mensen bereikt met voedsel, geldhulp en schoon water, en met projecten om boeren te steunen. Oxfam werkt samen met meer dan 694 partners in 68 landen.

Noot voor de redactie

- De Integrated Food Security Phase Classification is een schaal die de ernst van acute voedselonzekerheid meet in vijf categorieën IPC Fase 1 tot IPC Fase 5, met als meest catastrofale niveau IPC Fase 5. 

- Oxfam heeft deze procentuele toename berekend door de mensen in IPC 5 vanaf medio juni 2021 (IPC-gegevens, inclusief huidige prognoses): 521.814, te delen door de mensen in IPC 5 eind 2019 (GRFC 2020): 84.500 - wat neerkomt op een toename van 517%, of iets meer dan 6 keer zoveel.

- Oxfam heeft de cut offs voor het ruwe sterftecijfer in IPC voor fase 3 toegepast op het globale cijfer van 155 miljoen mensen in IPC3+ in het Global Report on Food Crises (GRFC) van 2021 om het aantal mensen te berekenen dat elke minuut van de honger zou kunnen sterven. Dit komt neer op 7.750-15.345 per dag (5-11 per minuut). Dit is een conservatief percentage, aangezien Oxfam alleen het ruwe sterftecijfer voor IPC-fase 3 heeft toegepast, dat lager is dan de verwachte ruwe sterftecijfers voor mensen in IPC-fase 4 en 5.

- Het wereldwijd waargenomen dagelijkse sterftecijfer voor COVID-19 bedroeg bijna 9.967 sterfgevallen per dag in de week die eindigde op 14 juni 2021, wat overeenkomt met 7 sterfgevallen per minuut volgens gegevens van de Johns Hopkins University en de Oxford University "Our World in Data" database.

- Conflicten zijn de belangrijkste factor waardoor bijna 100 miljoen mensen in 23 door conflicten verscheurde landen in een crisissituatie terechtkomen of in ergere mate te maken krijgen met voedselonzekerheid. Bron: GRFC 2021. 

- Met uitzondering van Madagaskar worden alle landen waar honger heerst, verscheurd door conflicten. De meeste landen die met IPC-fase 4 worden geconfronteerd (waaronder Afghanistan, Burkina Faso, Syrië en Nigeria), zijn ook door conflicten getroffen.

- 20 van de 25 landen die in dit verslag worden genoemd, zijn getroffen door de gezamenlijke drie factoren die honger veroorzaken: covid, conflict en klimaat.

- De voedselgegevens van India zijn gebaseerd op een enquête die het Centrum voor duurzame werkgelegenheid van de Azim Premji Universiteit in april en mei 2020 heeft uitgevoerd bij 4 879 mensen in 12 staten.

- De hongercijfers in de West-Afrikaanse Sahellanden zijn gebaseerd op de IPC3+-gegevens van Cadre Harmonise voor juni-aug 2019 vergeleken met dezelfde periode in 2020.

- Volgens het Global Report 2020 van het Internal Displacement Monitoring Centre (IDMC) leefden op 31 december 2020 48 miljoen mensen in 59 landen en gebieden in interne ontheemding als gevolg van conflicten en geweld. Dit cijfer is het hoogste dat ooit is geregistreerd.

Contact us

Nederlandstalige pers
Belinda Torres Leclercq
0472/55.34.43
belinda.torres-leclercq@oxfam.org

Franstalige pers
Sotiris Gassialis
0494/13.56.78
sotiris.gassialis@oxfam.org

Follow us

OH-magazine
Abonneer je op het driemaandelijks magazine van Oxfam-Solidariteit, stuur een e-mail naar
oh-magazine@oxfamsol.be.

Twitter
Volg ons op Twitter