COVID-19 kostte vrouwen wereldwijd meer dan 800 miljard dollar aan verloren inkomsten in één jaar

29/04/2021

De COVID-19-crisis heeft vrouwen over de hele wereld in 2020 minstens 800 miljard dollar aan verloren inkomsten gekost, wat meer is dan het gecombineerde bbp van 98 landen, aldus Oxfam België vandaag, aan de vooravond van 1 mei. 

Wereldwijd verloren vrouwen vorig jaar meer dan 64 miljoen banen - een verlies van 5 procent, vergeleken met een verlies van 3,9 procent voor mannen.

"De economische gevolgen van de COVID-19-pandemie zijn nog ernstiger voor vrouwen, die onevenredig sterk vertegenwoordigd zijn in sectoren met lage lonen, weinig voordelen en de minste werkzekerheid. In plaats van dat recht te zetten, hebben regeringen de banen van vrouwen als overbodig behandeld - en dat heeft ten minste 800 miljard dollar gekost aan verloren lonen voor vrouwen mét een formele baan", aldus Eva Smets, uitvoerend directeur van Oxfam België.

"Deze voorzichtige schatting omvat niet eens de misgelopen lonen van de miljoenen vrouwen die in de informele economie werken - huishoudelijk personeel, marktkooplui en textielarbeiders - die naar huis zijn gestuurd of wier uren en lonen drastisch zijn verlaagd."

Terwijl vrouwen aan het kortste eind trokken, bloeiden bedrijven als Amazon op. Amazon had in 2020 een marktkapitalisatie van 700 miljard dollar. De 800 miljard dollar aan inkomsten die vrouwen wereldwijd mislopen, komt net boven de 721,5 miljard dollar die de Amerikaanse overheid in 2020 uitgeeft aan 's werelds grootste defensiebudget.

Wereldwijd zijn vrouwen oververtegenwoordigd in laagbetaalde, onzekere sectoren, zoals de detailhandel, het toerisme en de voedselvoorziening, die het hardst door de pandemie zijn getroffen. In Zuid-Azië, Sub-Sahara Afrika en Latijns-Amerika werkt het merendeel van de vrouwen in de informele economie. Ongeveer 70% van de gezondheidswerkers en werknemers in de sociale zorg zijn vrouwen - essentiële, maar vaak slecht betaalde banen, waardoor zij een groter risico lopen door COVID-19 te worden getroffen.

Onbetaald zorgwerk

Over de hele wereld hebben vrouwen vaker dan mannen hun baan opgezegd of hun aantal werkuren verminderd tijdens de pandemie, vooral vanwege zorgtaken. Zelfs voordat het virus toesloeg, besteedden vrouwen en meisjes elke dag 12,5 miljard uur onbetaald zorgwerk - een bijdrage aan de wereldeconomie van ten minste 10,8 biljoen dollar per jaar, meer dan drie keer de omvang van de wereldwijde technologie-industrie.

Ook in België. Van al het werk dat Belgische vrouwen leveren, is 56 procent onbetaald. Dat gaat dus over schoonmaken, koken, met de kinderen bezig zijn, afwassen, enzovoort. Bij mannen is 36 procent van de werktijd onbetaald. In totaal zijn vrouwen elke dag gemiddeld zo’n anderhalf uur meer bezig met zorgtaken dan mannen. Daar staat tegenover dat mannen ook ongeveer anderhalf uur meer betaald werk leveren dan vrouwen. Mannen en vrouwen werken dus evenveel uur per dag, maar vrouwen worden anderhalf uur minder betaald - omdat ze nu eenmaal meer zorgtaken uitvoeren.

"Voor vrouwen wereldwijd is, naast het verlies van inkomen, het onbetaalde zorgwerk geëxplodeerd. Terwijl de zorgbehoeften tijdens de pandemie de pan uit rezen, zijn vrouwen - de schokdempers van onze samenleving - bijgesprongen om de kloof te dichten, een verwachting die zo vaak wordt opgelegd door seksistische sociale normen," aldus Smets.

De gevolgen van deze dramatische veranderingen zullen nog jarenlang in ongelijke mate voelbaar zijn. Naar verwachting zullen in 2021 wereldwijd nog eens 47 miljoen vrouwen in extreme armoede vervallen en moeten rondkomen van minder dan 1,90 dollar per dag.

Hoewel sommige regeringen positieve maatregelen hebben genomen om de economische en sociale zekerheid van vrouwen aan te pakken, waaronder de injectie van 39 miljard dollar door de regering-Biden in de kinderopvangsector en nieuwe wetgeving in Argentinië die flexibele werkroosters biedt aan degenen die voor kinderen of andersvaliden zorgen, blijft de respons onvoldoende. Slechts 11 landen hebben kortere of flexibele werkregelingen ingevoerd voor werknemers met zorgverantwoordelijkheden, en 36 landen hebben het gezinsverlof en het betaald ziekteverlof voor ouders en verzorgers versterkt.

"Nu we overgaan van noodmaatregelen op langetermijnherstel, moeten regeringen over de hele wereld deze kans grijpen om meer gelijke en meer inclusieve economieën voor iedereen op te bouwen. Zij moeten investeren in een gender-, rassen- en klimaatrechtvaardig economisch herstel dat prioriteit geeft aan openbare diensten, sociale bescherming en eerlijke belastingen, en ervoor zorgen dat iedereen overal toegang heeft tot een gratis vaccin," voegde Smets eraan toe.

"Een eerlijk en duurzaam economisch herstel is een herstel dat de werkgelegenheid van vrouwen en onbetaald zorgwerk ondersteunt door middel van sterke sociale vangnetten en duurzame zorginfrastructuren.”

Noot voor de redactie

Foto's en verhalen van werkende vrouwen die getroffen zijn door de economische gevolgen van de COVID-19-pandemie zijn beschikbaar om te downloaden.

Het totale inkomensverlies van vrouwen is een schatting die is afgeleid van de verandering in het aantal werkende vrouwen tussen 2019 en 2020, zoals weergegeven in de indicator van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO): Werkgelegenheid per geslacht en leeftijd -- ILO gemodelleerde schattingen, nov. 2020 - jaarlijks. Om tot ons inkomensverliescijfer te komen, heeft Oxfam eerst het gemiddelde inkomen onder vrouwen wereldwijd geschat en vervolgens dit cijfer vermenigvuldigd met het aantal werkende vrouwen in 2019 en 2020. Het cijfer voor het gemiddelde inkomen is afkomstig van de indicator van de IAO: Mean nominal monthly earnings of employees by sex and economic activity voor het jaar 2019. De maandelijkse inkomensgegevens van de IAO omvatten vijftig landen die elke regio van de wereld vertegenwoordigen. De maandelijkse gemiddelden worden met twaalf vermenigvuldigd om een schatting van het jaarinkomen te maken. We houden het gemiddelde jaarinkomen van vrouwen tussen 2019 en 2020 constant (2019 is het laatste jaar waarvoor gegevens beschikbaar zijn). De berekening is een schatting en is onderhevig aan gegevensbeperkingen. Zo doet het gebruik van het gemiddelde inkomen onder vrouwen globaal afbreuk aan de omvang van de economische ongelijkheid onder vrouwen. Verder waarschuwt de IAO met betrekking tot gegevens die de werkgelegenheid per geslacht beschrijven: ‘Geïmputeerde waarnemingen zijn niet gebaseerd op nationale gegevens, zijn onderhevig aan grote onzekerheid en mogen niet worden gebruikt voor landenvergelijkingen of rangschikkingen’.

Contact us

Nederlandstalige pers
Belinda Torres Leclercq
0472/55.34.43
belinda.torres-leclercq@oxfam.org

Franstalige pers
Sotiris Gassialis
0494/13.56.78
sotiris.gassialis@oxfam.org

Follow us

OH-magazine
Abonneer je op het driemaandelijks magazine van Oxfam-Solidariteit, stuur een e-mail naar
oh-magazine@oxfamsol.be.

Twitter
Volg ons op Twitter