De uitdagingen in Burkina Faso

Burkina Faso is volledig door land omgeven, ligt in West-Afrika en telt meer dan 14 miljoen inwoners. Daarvan zijn meer dan de helft jongeren. Ongeveer 90 percent van de bevolking leeft op het platteland, waar de armoede het grootst is. Vooral vrouwen worden er door getroffen. Het beleid moet dringend voor een omzwaai zorgen. Hoewel Burkina Faso de voorbije jaren vooruitgang boekte, staat het op de 161ste plaats van de 169 landen in de Ontwikkelingsindex. 86 procent van de bevolking is afhankelijk van de landbouw. Die activiteit is goed voor 40 procent van het bruto binnenlands product (bbp).

Zwak bestuur

Om historische redenen en omwille van een zwak bestuur, dat onsamenhangende politieke keuzes maakt, heeft het land af te rekenen met corruptie, een gebrek aan financiële middelen en een ongelijke verdeling van zijn rijkdom. De 10 procent rijkste mensen bezitten meer dan de helft van de nationale rijkdom. Burkina Faso slaagt er ook niet in om voedselzekerheid te bieden. Het kan de actieve bevolking, die overwegend uit kleine boeren bestaat, geen waardig inkomen verzekeren.

Sterk afhankelijk van landbouw

De Burkinese economie is sterk afhankelijk van landbouw. Maar die sector kampt met tal van moeilijkheden: droogte en klimaatverandering, maar ook een gebrek aan technische deskundigheid en uitrusting. En boeren hebben ook weinig of geen impact op de verwerking en commercialisering van hun producten.
Recent werd gestart met de exploitatie van een rijke ertsenvoorraad, met onder meer uranium. Dit zou moeten bijdragen tot de ontwikkeling van het land. Transparantie werd vooropgesteld. De overheid zou corruptie tegengaan en meer controle gaan uitoefenen over de verdeling van de rijkdom.

Vrouwen in minderwaardige positie

In Burkina Faso bekleden vrouwen nog een minderwaardige positie. Tradities en gewoonten wegen er vaak zwaarder dan de wetgeving. Vrouwen worden niet gehoord, zelfs niet bij zaken die gevolgen hebben voor hun eigen leven. Ze beschikken amper over productiemiddelen en hebben er ook geen controle over. Ook jongeren hebben weinig in de melk te brokkelen. Zij spelen vrijwel geen rol bij de besluitvorming en ontwikkeling van de economie. De toegang tot basisvoorzieningen zoals onderwijs, drinkbaar water, gezondheidszorg en sanitair is niet voor iedereen verzekerd.

Kwetsbare groepen

  • Vrouwen: vrouwen zijn veel kwetsbaarder dan mannen, op alle vlakken.
  • Jongeren: jongeren hebben niet dezelfde rechten als volwassenen en zijn daardoor erg kwetsbaar.
  • Plattelandsbewoners: net buiten de stad en op het platteland hebben mensen slechts een beperkte toegang tot gezondheidszorg, water en onderwijs. Hun gemiddeld inkomen is lager en ze hebben weinig mogelijkheden om zelf een activiteit op te starten om een eigen inkomen te verwerven. De gevolgen van de klimaatverandering zijn op het platteland sterker voelbaar.
  • Lager opgeleiden: geletterde mensen met een opleiding maken meer kans op werk en slagen er beter in om op te komen voor hun rechten. Maar veel inwoners van Burkina Faso kunnen niet lezen of schrijven. Zeker vrouwen en meisjes hebben op dat vlak een achterstand.
  • Werklozen: hoe kleiner het inkomen van een Burkinees, hoe moeilijker hij toegang krijgt tot gezondheidszorg, kwalitatief onderwijs, drinkbaar water en elektriciteit.
  • Gehandicapten: de overheid stelt onvoldoende voorzieningen voor personen met een handicap ter beschikking. Zij vinden moeilijker werk, omdat ze minder mobiel zijn en omdat hun fysieke mogelijkheden beperkt zijn.

Nieuw ontwikkelingsbeleid

De overheid van Burkina Faso heeft zich geëngageerd om een nieuw ontwikkelingsbeleid door te voeren. Zo wil zij de strijd tegen armoede op een meer efficiënte manier aangaan. Na de voedselcrisis van 2007 werden landbouw en voedselzekerheid opnieuw een prioriteit. Subsidies voor zaaigoed en productiemiddelen gaven de nationale landbouwproductie een stimulans. Een aantal ontwikkelingspartners, zoals het VN-Voedselagentschap (FAO) en Oxfam, vergemakkelijkten de toegang tot verbeterd zaaigoed voor de kleine boeren. Daardoor kon de productie van voedingsgewassen toenemen.

Meer regionale samenwerking

Meer regionale samenwerking, met een gemeenschappelijke markt en vrij verkeer van mensen en goederen, moet de economie van verschillende landen in de regio ten goede komen. De ontwikkeling van de gemeenschappen moet geïntegreerd worden in een gemeenschappelijk actieplan. Dit krijgt een breder draagvlak wanneer alle betrokkenen, tot en met de lokale verantwoordelijken, actief samenwerken. De bevolking zal zich op die manier nog beter organiseren en toezicht houden op wat de overheid doet.

Steun aan vrouwen

De goedkeuring van een nationaal genderbeleid in 2009 en van haar actieplan toont de intentie van de overheid om ernstig rekening te houden met de noden van vrouwen. Het betekent dat de overheid vrouwen voortaan steunt in hun strijd voor gelijkwaardige sociale relaties tussen vrouwen en mannen.