De uitdagingen van actief burgerschap

Eén miljard mannen en vrouwen van de zeven miljard inwoners op onze planeet leeft vandaag in een situatie van extreme, onnodige armoede. 54 % van de wereldbevolking woont in een land waar zijn politieke rechten en burgerlijke vrijheden onderdrukt worden. Burgers proberen op te komen voor zichzelf, omdat hun bewegingsvrijheid alsmaar afneemt.

Om verandering te brengen, moeten we de handen ineen slaan. Zodat burgers gehoord kunnen worden en over voldoende bestaansmiddelen kunnen beschikken. Zodat er voortaan gelijkheid tussen man en vrouw is en discriminaties tegenover inheemse bevolkingen stopgezet worden.

Leiders ter verantwoording roepen

Nationale regeringen, internationale organisaties en bedrijven ontlopen meer en meer hun verantwoordelijkheden. Ze zwichten vaak voor politiek opportunisme en privébelangen. De machtsverhoudingen in de wereld veranderen voortdurend, en dat zorgt voor nieuwe breuklijnen tussen de rijke en arme landen ten aanzien van economische veranderingen of de klimaatverandering.

Maar regeringen en bedrijven zijn in staat om de situatie om te keren. Kiezers, arbeiders en consumenten moeten hen confronteren met hun verantwoordelijkheden.

Om verandering op lokaal en mondiaal vlak te realiseren, moeten burgers hun vaardigheden kunnen ontwikkelen. Actieve en verenigde burgers, die hun krachten bundelen over alle continenten heen, kunnen regeringen, bedrijven en organisaties ter verantwoording roepen.

Om deze beweging in het leven te roepen, moeten het belangrijk dat invloedrijke organisaties – zoals Oxfam – alles in het werk stellen. Dat is belangrijk om de politieke ruimte te beschermen. Deze ruimte moet toegang bieden tot informatie, rechtspraak, vrijheid van mening, het recht om zich te verenigen, te verdedigen en te protesteren.

Sociale media

Burgers gebruiken overal ter wereld allerlei communicatiemiddelen, aan een razendsnel tempo. Informatie wordt zo realtime verspreid, wat burgers toelaat om hun stem te laten horen tijdens protesten. Die worden vaak aangevoerd door jongeren, die zich verzetten tegen politieke tirannie, onethisch gedrag van bedrijven en de verwoesting van natuurlijke rijkdommen. Vooral jongeren tonen zich afkering en wantrouwig tegenover de politiek en traditionele instellingen. Ze twijfelen niet om van zich te laten horen, bijvoorbeeld tijdens de Arabische Lente, in de Occupy-beweging, de milieubeweging…

Jongeren spelen een belangrijke rol bij de broodnodige verandering. Maar hun afkeer van de politiek is tegelijkertijd een symptoom van een gebrek aan hoop, perspectief en sociale mobiliteit. Door de demografische explosie van jongeren in het Zuiden en door de toegenomen verstedelijking zal het jongerenactivisme  alleen maar toenemen.

Sociale media zijn een revolutionair instrument voor actief burgerschap geworden. Ze zetten de informatiestroom op zijn kop en zijn erg toegankelijk, wat het activisme onder jongeren een boost geeft. Deze stroom van informatie is vrij toegankelijk. Daarom is het een reëel drukkingsmiddel. Dankzij de sociale media en nieuwe technologieën kan het grote publiek een invloed uitoefenen op de agenda van politici.