De uitdagingen in Vietnam

De armoede is de voorbije twintig jaar sterk afgenomen in Vietnam. Toch telt het land nog 13 miljoen mensen in armoede, op een totale bevolking van ongeveer 90 miljoen. Vijf miljoen inwoners hebben slechts zelden toegang tot kwaliteitsvolle voeding.

Economische groei maakt slachtoffers 

De privésector heeft sterk bijgedragen tot de groei van de Vietnamese economie. Deze ontwikkeling veroorzaakte een massale uittocht van arbeiders van het platteland naar de steden. Daar worden zij geconfronteerd met rechteloosheid en slechte leefomstandigheden. Vaak blijven ze verstoken van gezondheidszorgen en toegang tot het onderwijs.

Daarnaast geeft het officiële landbouwbeleid veel ruimte aan de industriële landbouw. Dat leidt tot diepe ongelijkheid en benadeelt de kleine producenten. De regionale concurrentie en de economische integratie van Vietnam in de ASEAN (Association of Southeast Asian Nations) hebben bovendien niet-duurzame praktijken zoals overexploitatie en vernietiging doen toenemen. Ook de groeiende vraag van de Vietnamese markt heeft hiertoe bijgedragen.

Daarbij komt nog dat de toetreding van Vietnam tot de Wereldhandelsorganisatie (WTO) de kleine producenten blootstelt aan de schokken van de financiële markten. De uitdaging bestaat er nu in om de winsten van de economische groei opnieuw te investeren in het voordeel van arbeiders (onder andere migrantenarbeiders) en kleine bedrijven. 

Recht op land = garantie voor ontwikkeling

De toegang tot land wordt bedreigd doordat processen om land te verwerven niet transparant zijn, en omdat voorafgaand overleg met de plaatselijke gemeenschappen ontbreekt. De landrechten van boeren moeten vastgelegd worden en beter beschermd worden. Zij moeten ook informatie krijgen en geraadpleegd worden wanneer de bestemming van de grond gewijzigd wordt. Dat proces moet eerlijk verlopen.

Het middenveld speelt een grote rol in de ontwikkeling van dit nieuwe beleid. Daarom moeten nieuwe initiatieven van de bevolking absoluut ondersteund worden, zodat zij haar verwachtingen kan kenbaar maken en haar sociale en economische rechten kan afdwingen.  

Strijden tegen de klimaatverandering

De klimaatverandering is steeds meer voelbaar in Vietnam. Er zijn vaker natuurrampen. Andere, meer lokale gebeurtenissen, zoals aardverschuivingen, treffen de armste bevolking het meest. Bovendien is Vietnam rijk aan mineralen en koolwaterstoffen. De modernisering van de mijnen en de grootschalige ontginning kunnen een zeer negatieve impact hebben op het milieu. De energiebehoeften van Vietnam blijven volop stijgen (met 15 tot 20 procent per jaar). Deze groeiende vraag naar energie is een ernstige uitdaging voor Vietnam. Maar ze biedt ook de gelegenheid om te investeren in duurzame energie, zoals wind- of zonne-energie.

Patriarchaal stelsel blijft bestaan 

In theorie zijn alle mannen en vrouwen in Vietnam gelijk voor de wet. In de praktijk zien we dat stereotypen blijven bestaan. Het traditionele patriarchale stelsel is de hoeksteen van het hele sociale leven, zowel binnen het gezin als in de gemeenschap. Vrouwen zitten vast in een stereotiepe en ondergeschikte positie. Selectieve abortus van meisjes, mensenhandel en geweld tegen vrouwen blijven de belangrijkste pijnpunten.

De voorbije jaren heeft de regering haar inspanningen opgevoerd, onder andere door twee wetten aan te nemen: een wet over de gendergelijkheid en een andere over huiselijk geweld. Helaas zijn deze rechtswijzigingen zich nog niet in de praktijk omgezet. Vrouwen moeten sterker ondersteund worden, zodat zij hun rechten beter kennen en die ook kunnen afdwingen.

Bijzonder kwetsbare minderheden

14 procent van de Vietnamese bevolking behoort tot een etnische minderheid. 53 minderheden zijn officieel erkend. Mensen uit deze minderheidsgroepen wonen in achtergestelde en moeilijk toegankelijke gebiede, waar het onderwijsniveau zwak is. Ze zijn het slachtoffer van ernstige discriminatie en stigmatisering.

De grondwet beschermt hun rechten en Vietnam heeft bijna alle internationale verdragen over mensenrechten geratificeerd. Maar het rechtssysteem biedt in de praktijk geen enkele bescherming tegen die discriminatie. De implementatie van deze wetten stoot ook op culturele en politieke barrières. Deze uitsluiting moet bestreden worden om een rechtvaardigere maatschappij op te bouwen, waarin minderheden een kans krijgen om zich te uiten.