Eindelijk: een internationaal klimaatakkoord

14/12/2015
Eindelijk: er is, voor de eerste keer ooit, een internationaal klimaatakkoord, waarin meer dan 190 landen zich er in Parijs toe verbonden om de opwarming van de aarde en de CO2-uitstoot te beperken. 
 
We hebben er lang en reikhalzend naar uitgekeken, en talloze keren actie voor gevoerd: een klimaatakkoord dat gesteund werd door alle landen. Dat ons zou beschermen tegen de gevolgen van de opwarming van de aarde, zoals extreme droogtes, regens, overstromingen en voedselproblemen. 

Massale steun voor een goed akkoord

We hebben politici er samen zoveel mogelijk aan herinnerd dat we een goed klimaatakkoord belangrijk vinden: 
  • tussen juni en november stuurden we met jouw hulp in totaal 8.182 mails naar onze klimaatministers
  • 14.000 mensen kwamen op 6 december naar Oostende voor een klimaatbetoging op de dijk
  • duizenden mensen deden mee aan #wearemarching, de eerste doe-het-zelfbetoging op Twitter en Facebook
Dankjewel om mee druk uit te oefenen!

Wat staat er nu in het klimaatakkoord van Parijs?

Er is eindelijk een opvolger voor het Kyoto-protocol. Alle landen van de wereld hebben in Parijs afgesproken dat ze de opwarming van de aarde willen beperken:  
  • op lange termijn moet de opwarming van de aarde onder de 2°C blijven, en - als het mogelijk is - onder de 1,5°C
  • alle landen verbinden zich ertoe om de uitstoot van broeikasgassen te beperken; deze engagementen zijn goed voor 94% van alle uitstoot van broeikasgassen
  • elke 5 jaar worden de engagementen herbekeken en - hopelijk - aangescherpt; 
  • het akkoord erkent dat de huidige engagementen van elk land niet voldoende zijn om de klimaatopwarming tegen te gaan, en dat bijkomende beloftes nodig zijn

Wat is er bijzonder aan het klimaatakkoord? 

"Het tijdperk van de fossiele brandstoffen lijkt bijna voorbij", beoordeelt Brigitte Gloire van Oxfam-Solidariteit. "Regeringen openen met dit akkoord de deur naar een wereld met duurzame en hernieuwbare energie. En overheden moeten voortaan bewijzen aan hun burgers dat ze hun engagementen ook nakomen." 
Nog opvallend: het zijn de ontwikkelingslanden die de meest ambitieuze beloftes hebben gedaan in het klimaatakkoord van Parijs. Sommige ontwikkelingslanden, zoals India en China, stoten sinds kort veel CO2 uit. Maar ze hebben zich nu op ongeziene schaal geëngageerd om iets te doen aan die uitstoot.

Waarin schiet het klimaatakkoord tekort? 

Het klimaatakkoord van Parijs heeft ook enkele fundamentele tekortkomingen: 
  1. er staan geen concrete doelstellingen in over wanneer de CO2-uitstoot volledig onder controle moet zijn (in het akkoord staat: "ergens in de tweede helft van deze eeuw"). Geen enkel land is verplicht om zijn beloftes vóór 2020 bij te stellen.  
  2. het klimaatakkoord moet de opwarming beperken tot 2°C, en dat kan alleen als er minder fossiele brandstoffen gebruikt worden. Maar er zijn geen concrete maatregelen om minder fossiele brandstoffen te gaan gebruiken: geen CO2-taks in de luchtvaart of scheepvaarttransport, geen ideeën om overconsumptie tegen te gaan.
  3. in het klimaatakkoord van Parijs staat  dat er binnen 5 jaar meer geld moet komen zodat landen zich kunnen aanpassen aan de klimaatverandering. Over hoeveel geld het gaat, en waar het geld vandaan komt, daar zijn geen afspraken over gemaakt. 
  4. De doelen in het klimaatakkoord verwijzen naar een evenwicht tussen CO2-uitstoot beperken en CO2-uitstoot absorberen (via o.a. koolstofputten). Er staat niet: we moeten de CO-uitstoot beperken, zonder meer. Deze formulering kan in ontwikkelingslanden landroof, armoede en meer honger veroorzaken, omdat landbouwgrond ingepikt kan worden als bv. koolstofput.
  5. Veel landen zullen door de klimaatverandering onherstelbare schade ondervinden (bv. landbouwgrond die onbruikbaar wordt door zout zeewater, kleine eilanden die verdwijnen). Voor die landen is er nog geen eerlijke oplossing. Niemand wil beloven dat er financiële hulp komt in dat geval. 

En wat nu?

Ook al heeft het klimaatakkoord van Parijs grote tekortkomingen: het bevat instrumenten om de grootste transitie ooit op gang te brengen. Het klimaatakkoord zorgt ervoor dat de huidige evolutie naar een meer duurzame maatschappij vlotter en eerlijker kan verlopen. 
In België: 
  • moeten de politici hun ambities verhogen. Met het huidige Belgische klimaatbeleid (inclusief het recente Belgische klimaatakkoord) halen we bijlange na onze beloftes in het klimaatakkoord van Parijs niet
  • dat betekent: België moet dringend méér CO2-uitstoot gaan beperken, meer investeren in hernieuwbare energie en voldoende geld vrijmaken voor internationale klimaatfinanciering

Van woorden naar actie

Overheden, bedrijven en burgers zitten in hetzelfde schuitje: we mogen niet bij de pakken blijven zitten. Er is geen tijd te verliezen. We moeten nu alle mooie woorden en technische taal van op de klimaattop in Parijs omzetten in actie. 
 
Thema: