Het inenten van de armste helft van de wereldbevolking tegen het coronavirus zou minder kosten dan vier maanden winst van Big Pharma

14/05/2020

De armste helft van de wereldbevolking - 3,7 miljard mensen - inenten tegen het coronavirus zou minder kosten dan de winsten die tien grootste farmaceutische bedrijven in vier maanden maken, zei Oxfam vandaag.

In de aanloop naar de Wereldgezondheidsvergadering van volgende week dringt Oxfam er bij regeringen en farmaceutische bedrijven op aan om te garanderen dat de vaccins, tests en behandelingen tegen het coronavirus octrooivrij zijn en eerlijk verdeeld worden onder alle landen en mensen,. De virtuele vergadering op maandag 18 mei wordt bijgewoond door de ministers van Volksgezondheid van 194 landen.

De Gates Foundation heeft de kosten voor het aankopen en leveren van een veilig en effectief vaccin voor de armste mensen ter wereld geschat op 25 miljard dollar. Vorig jaar maakten de top tien van farmaceutische bedrijven 89 miljard dollar winst - een gemiddelde van iets minder dan 30 miljard dollar per vier maanden.

Oxfam waarschuwde dat rijke landen en grote farmaceutische bedrijven - gedreven door nationale of bedrijfsbelangen - zouden kunnen voorkomen of vertragen dat het vaccin kwetsbare mensen bereikt, vooral in ontwikkelingslanden.

De EU heeft in haar ontwerpresolutie voor de Wereldgezondheidsvergadering voorgesteld om de octrooien voor coronavirusvaccins, -behandelingen en -tests op vrijwillige basis te bundelen. Als dit verplicht wordt en wereldwijd wordt toegepast, zou dit ervoor zorgen dat alle landen goedkope versies van alle beschikbare vaccins, behandelingen en tests kunnen produceren of importeren.

Uit gelekte documenten blijkt echter dat de Trump-administratie in de resolutie verwijzingen naar deze gebundelde octrooien probeert te schrappen en sterke taal over het respecteren van de octrooien van de farmaceutische industrie wil toevoegen. Dit zou farmaceutische bedrijven het exclusieve recht geven om vaccins, behandelingen en tests te produceren en de prijs ervan te bepalen - zelfs wanneer geld van de belastingbetaler gebruikt is om hun onderzoek en ontwikkeling te financieren.

Jose Maria Vera, Oxfam International Interim Executive Director, zei:

"Vaccins, tests en behandelingen moeten worden verdeeld volgens de noden, , niet geveild aan de hoogste bieder. We hebben veilige, patentvrije vaccins, behandelingen en tests nodig die wereldwijd massaal geproduceerd kunnen worden en een duidelijk en eerlijk plan voor de verdeling ervan. Alles wat niet garandeert dat een vaccin gratis beschikbaar wordt gesteld aan iedereen, zou schandalig zijn.”

Eenmaal een vaccin of behandeling ontwikkeld is, is er ook een groot risico dat rijke en machtige regeringen de armere landen zullen overbieden en zich een weg naar voren zullen duwen, zoals ze hebben gedaan in de strijd om andere essentiële medische benodigdheden in de strijd tegen het coronavirus, zoals persoonlijke beschermingsmiddelen en zuurstof.

In maart heeft geneesmiddelenfabrikant Gilead het monopolie op een mogelijke behandeling van het virus uitgebreid en pas na brede publieke verontwaardiging terug ingetrokken. Gilead heeft nu een aanzienlijk deel van zijn huidige voorraad remdesivir aan de Amerikaanse regering geschonken, maar volgens nieuwsberichten zou het bedrijf aanzienlijke winst kunnen maken met de toekomstigeproductie. Sommige Wall Street-analisten verwachten dat Gilead meer dan 4.000 dollar per patiënt voor het medicijn zal vragen, ook al kunnen de kosten van remdesivir tot 9 dollar per patiënt beperkt blijven.

Veel arme landen hebben geen toegang tot essentiële vaccins en medicijnen, dit komt door patentregels die farmaceutische bedrijven monopolierechten geven en hen zo de macht geven om prijzen te bepalen die veel hoger liggen dan wat kwetsbare landen zich kunnen veroorloven. Longontsteking is de grootste doodsoorzaak bij kinderen onder de vijf jaar. Elke dag sterven er 2000 kinderen aan. Al meer dan tien jaar hebben miljoenen kinderen geen toegang tot gepatenteerde longontstekingsvaccins van Pfizer en GlaxoSmithKline vanwege de hoge kosten. Na jaren van campagne voeren door Artsen zonder Grenzen hebben beide bedrijven hun prijzen in 2016 verlaagd, maar alleen voor de allerarmste landen, waardoor miljoenen kinderen in andere ontwikkelingslanden nog steeds geen toegang hebben tot hun vaccin.

Oxfam stelt een globaal vierpuntenplan voor dat oproept om

1. Alle kennis, gegevens en intellectuele eigendom over het coronavirus verplicht te delen en alle overheidsfinanciering afhankelijk te maken van de voorwaarde dat behandelingen of vaccins octrooivrij en voor iedereen toegankelijk worden gemaakt.

2. Extra wereldwijde capaciteit voor de productie en distributie van vaccins te voorzien via financiering van de rijke landen. Dit betekent dat er fabrieken moeten worden gebouwd in landen die bereid zijn te delen en te investeren in de miljoenen extra gezondheidswerkers die nodig zijn om nu en in de toekomst te zorgen voor preventie, behandeling en zorg.

3. Een wereldwijd overeengekomen, rechtvaardig distributieplan met een  fairness-formule, zodat het aanbod gebaseerd is op de behoefte, niet op het vermogen om te betalen. Vaccins, behandelingen en tests moeten worden geproduceerd en geleverd tegen de laagst mogelijke kosten voor overheden, idealiter niet meer dan $2 per dosis voor een vaccin, en gratis worden verstrekt ter plaatse aan iedereen die het nodig heeft.

4. Het systeem voor onderzoek en ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen te veranderen. Het huidige systeem zet winst van farmareuzen boven de gezondheid van mensen, wat betekent dat veel broodnodige, maar onrendabele medicijnen nooit ontwikkeld worden, en dat de medicijnen waarbij dat wel gebeurt te vaak buiten het bereik van de armste landen en mensen worden geprijsd.

Vera concludeerde: "Het leveren van een betaalbaar vaccin voor iedereen vereist een ongekende wereldwijde samenwerking. Regeringen moeten de regels hertekenen en de gezondheid van mensen overal voorrang geven boven patenten en winsten van farmaceutische bedrijven. Regeringen moeten ervoor zorgen dat niemand achterblijft.”

 

Opmerkingen voor de redactie

Oxfam heeft Engelstalige en Franstalige collega’s beschikbaar voor verdere vragen, alsook een achtergrondbriefing.

De Gates Foundation heeft de kosten van de productie en distributie van een vaccin geschat en bevestigd dat deze kosten alleen betrekking hebben op de productie en distributie in landen met een laag of lager middeninkomen.

De winst voor 2019 voor de top tien van farmaceutische bedrijven is hier terug te vinden.

De beslissing over het Gilead monopolie staat hier beschreven, toekomstige Gilead kosten voor remdesivir staan hier berekend en remdesivir potentiële kosten per patiënt hier.

Oxfam is van mening dat vaccins idealiter voor niet meer dan $2 per dosis moeten worden geproduceerd en geleverd. Dat is een haalbare kaart, aangezien er voor deze prijs al nieuwe complexe vaccins voor andere potentieel dodelijke ziektes zoals longontsteking beschikbaar zijn.

 

Contact us

Nederlandstalige pers
Belinda Torres Leclercq
0472/55.34.43
belinda.torres-leclercq@oxfam.org

Franstalige pers
Sotiris Gassialis
0494/13.56.78
sotiris.gassialis@oxfam.org

Follow us

OH-magazine
Abonneer je op het driemaandelijks magazine van Oxfam-Solidariteit, stuur een e-mail naar
oh-magazine@oxfamsol.be.

Twitter
Volg ons op Twitter