El Salvador

El Salvador behoort tot de landen van Latijns-Amerika en de Caraïben waar de ongelijkheid zeer groot is. De armste 20 procent van de bevolking krijgt 6,1 procent van het totale inkomen, terwijl de 20 procent rijksten beschikken over 48 procent van het totale inkomen. Meer dan 88 procent van het grondgebied is gevoelig voor natuurrampen, en 95 procent van de bevolking kan erdoor getroffen worden. De doorgedreven economische liberalisering is alleen in het voordeel van de rijksten. Het land lijdt nog steeds onder de gevolgen van de burgeroorlog die 12 jaar duurde.

  • Teresa Ramona Rodas (midden) woont met haar gezin in een slechte woning op een heuvel in San Luis, in een buitenwijk van San Salvador. “We krijgen hier dikwijls overstromingen en aardverschuivingen. Na de doortocht van de orkaan Stan zijn mensen van de organisatie PROCOMES langsgekomen om ons te helpen. Ze legden ons uit hoe we ons beter kunnen beschermen en wat we moeten doen in geval van een orkaan. Wij hebben geleerd ons risicogebied in kaart te brengen en plaatsen te zoeken waar we snel beschut zijn. Nu weet iedereen waar naartoe om in veiligheid te zijn.”

    Lees meer over
    El Salvador
    Rampen en conflicten
    PROCOMES
  • Ana Lilian Martínez en haar man Antonio Echeverría kweken groenten op ecologische wijze, met de hulp van Oxfam-partner Fecoracen. "We zijn jaren geleden begonnen met een groentetuintje van 6 m². Nu telen we groenten op 5.000 m², volledig ecologisch en zonder chemische stoffen." Ana en Antonia oogsten kool, ajuin, bessen, komkommers, tomaten, pepers, yuca, limoenen, mango's, avocado's, jocote's... "Van agro-ecologie gaan we niet rijk worden, maar we hebben nu wel meer gevarieerd en gezond voedsel." 

    © Gloria Silvia Orellana / Colatino
    Lees meer over
    El Salvador
    Voedsel voor iedereen, Klimaat
    FECORACEN
  • Sinds 2007 organiseert Oxfam projecten voor stedelijke tuinen in El Salvador. De deelnemers leggen moestuinen aan, en alleenstaande moeders leren hoe ze zo’n moestuin moeten onderhouden. Oxfam verdeelt ook materiaal en zaden, die de vrouwen daarna in de moestuinen zaaien. Zo zijn ze verzekerd van eten, ook bij natuurrampen die het land regelmatig treffen. Project gefinancierd door de Europese Unie.

    Lees meer over
    El Salvador
    Klimaat
  • Tot voor kort was 90% van de grond in El Salvador in handen van amper 14 families. Oxfam steunt boeren die zich verenigen om land op te eisen.

  • Met steun van Oxfam hebben boeren in El Salvador een historische 90%  schuldkwijtschelding bekomen van de overheid; een nieuwe start voor velen.

De uitdagingen in El Salvador

El Salvador behoort tot de landen van Latijns-Amerika en de Caraïben waar de ongelijkheid zeer groot is. De armste 20 procent van de bevolking krijgt 6,1 procent van het inkomen, terwijl de 20 procent rijksten beschikken over 48 procent van het totale inkomen. Het land kende een burgeroorlog van 12 jaar, tot de ondertekening van een vredesakkoord in 1992. Dat drukte duidelijk een stempel op de ontwikkeling.

Landbouw is geen prioriteit

Sinds de Salvadoraanse overheid twee decennia geleden de vrijhandel introduceerde, heeft ze haar regulerende en bestuurlijke rol beperkt. Een aantal basisvoorzieningen zijn geprivatiseerd. In plaats van afhankelijk te blijven van de traditionele, op export gerichte landbouw, koos de overheid ervoor om buitenlandse investeerders aan te trekken met goedkope arbeidskrachten. Meer dan 40 procent van de bevolking leeft op het platteland, maar toch was investeren in landbouw geen prioriteit.

Massale emigratie

De verhoopte groei bleef uit en er heerst nog altijd extreme armoede. Ook op het vlak van gezondheidszorg en onderwijs scoort El Salvador zwak. Slechts een vierde van de bevolking heeft toegang tot de sociale zekerheid. Veel Salvadoranen kozen ervoor om betere kansen te zoeken in het buitenland. Ongeveer 25 procent van de bevolking emigreerde, vooral naar de VS. Als gevolg van deze exodus is een gezin op vijf afhankelijk van financiële transfers uit het buitenland.

Geweld op vrouwen

Het onderwijs voor meisjes gaat erop vooruit. Steeds meer vrouwen worden geactiveerd in het economisch proces. Toch verdienen ze slechts 40 procent van het gemiddelde loon van een man. Ze zijn vooral actief in de informele sector, als huispersoneel of in onbetaalde baantjes. Uit cijfers blijkt dat een vrouw op twee tussen 15 en 49 jaar (gehuwd of met een partner) in haar leven het slachtoffer wordt van psychologisch, fysiek of seksueel geweld. Vrouwenorganisaties dringen erop aan om geweld tegen vrouwen niet langer als een privéaangelegenheid te zien, maar dat het ook een prioriteit bij de autoriteiten wordt.

Hard getroffen door economische crisis

De wereldwijde economische crisis heeft El Salvador zwaar getroffen. De vraag naar exportgoederen is gedaald. Het internationale toerisme daalt. Er wordt minder geld uit het buitenland overgemaakt en er is minder internationale kredietverlening. Dat heeft zijn weerslag op de tewerkstelling en op het inkomen van de bevolking.

Anticrisisprogramma

In 2009 lanceerde de overheid een anticrisisprogramma, met onder meer een uitbreiding van de schoolmaaltijden, gratis secundair onderwijs en een belastingvermindering voor uitgaven voor gezondheid. Ze voorzag een kleine toelage, zodat het armste bevolking toch gebruik kan maken van sociale dienstverlening. Om de landbouwsector te beschermen, zocht de overheid mogelijkheden om de opbrengst van de industriële landbouwproductie te verbeteren. Dat houdt onder meer een betere toegang in tot landbouwkrediet, controle op de prijs van grondstoffen, beter zaaigoed en de overdracht van technologie.

Guerilla

Sinds 2009 ondergaat El Salvador grote veranderingen. In het verleden was het land een speelbal van economische en politieke elites en van buitenlandse druk, onder andere uit de VS. De regering die in 2009 aan de macht kwam en waarin de vroegere guerrilla Frente Farabundo Martí para la Liberación Nacional (FMLN) een belangrijke rol speelt, legde vooral de nadruk op de invoering van sociale bescherming voor iedereen. Ook de armste delen van de bevolking moeten gezondheidszorg, onderwijs, geweldpreventie en een basispensioen kunnen krijgen. Een andere prioriteit was milieubescherming en de bescherming tegen de natuurrampen die het land geregeld teisteren.

Nieuw ontwikkelingsmodel

Maar er kan niet gesproken worden van een nieuw ontwikkelingsmodel zonder een cultuur van respect, veiligheid en bescherming van de mensenrechten. Het beleid moet de gevolgen onder ogen zien van megaprojecten voor toerisme of mijnontginning, die al te vaak tot landroof leiden.Vrouwenorganisaties vragen respect voor hun rechten, maar conservatieve groepen sluiten de ogen voor het aanwezige geweld tegen vrouwen. Economisch sterke groepen en ook de overheid zien vooral de economische waarde van de natuurlijke rijkdom en land.

 

Wat doet Oxfam in El Salvador?

Oxfam werkt samen met lokale partners om basisgemeenschappen te ondersteunen en discriminatie te stoppen op het vlak van voedselzekerheid, recht op drinkbaar water, gendergelijkheid en bijstand tijdens humanitaire crises.

Samenwerking stad en platteland

Samen met lokale partners ondersteunen we nieuwe economische mogelijkheden. Door een nieuwe dynamiek tot stand te brengen in de lokale economie willen we de samenwerking tussen stad en platteland vlotter laten verlopen. Een verbetering van de voedselketen maakt dat er meer voedsel beschikbaar is en vergemakkelijkt ook de toegang ertoe. Boeren en boerinnen moeten gemakkelijker rechtstreeks toegang krijgen tot de lokale markt.

Voedselzekerheid

We moedigen vrouwen op het platteland aan om in hun organisatie en in netwerken van vrouwen en mannen mee te werken aan de ontwikkeling van wetgeving voor voedselzekerheid en aan het landbouwbeleid. Oxfam steunt initiatieven om druk uit te oefenen op de overheid, zodat die meer gaat investeren in landbouw en plattelandsontwikkeling. Dit kadert in de GROEI-campagne voor het recht op voedsel, die Oxfam ook in El Salvador voert.

Recht op drinkbaar water

Iedereen moet kunnen beschikken over voldoende water van goede kwaliteit. Ook vrouwen op het platteland. Daarom oefenen we druk uit op de overheid. Die moet het recht op water omzetten in wetgeving en toepassen in haar beleid. Het doel is dat de sector van water en afvalverwerking goed beheerd wordt. Daarom dringt Oxfam er samen met haar partners op aan om een nieuwe dienst in het leven te roepen, die er op toeziet dat toegang tot water als een fundamenteel recht erkend wordt.

Lees in dit El Faro-artikel (Spaanse tekst) hoe mensen in La Libertad strijd voeren voor drinkbaar water, met de hulp van Oxfam-partner ACUA.

Gendergelijkheid

Oxfam steunt organisaties en netwerken die op lokaal en nationaal vlak voorstellen ontwikkelen en in dialoog gaan met de overheid over het verdedigen en beheren van water. Daarbij is er aandacht voor gendergelijkheid, want dit is een belangrijk aspect van de problemen met de toegang tot water.

Vrouwenrechten

Oxfam ijvert voor de erkenning van vrouwenrechten als een basisvoorwaarde voor de ontwikkeling van El Salvador. Door vrouwen individueel en in groep sterker te maken, zijn zij beter in staat om zelf beslissingen te nemen in hun privéleven en in het openbaar. Ze kunnen erin slagen om de cyclus van geweld te doorbreken.

Leven zonder geweld

Oxfam steunt vrouwenorganisaties en de vrouwenbeweging om rechten voor vrouwen af te dwingen op basis van een gemeenschappelijke agenda. Zo kunnen zij een gunstiger klimaat scheppen, en culturele gewoonten, die geweld tegen vrouwen wettigen en in stand houden, in vraag stellen en  veranderen.

Verantwoordelijkheid en verantwoording

Slachtoffers van geweld tegen vrouwen krijgen makkelijker toegang tot justitie als de overheidsdiensten beter functioneren. Met onze partners streven we er daarom naar dat het beleid zijn verantwoordelijkheid erkent en verantwoording geeft. De bestaande wetgeving en de internationale verplichtingen van El Salvador voorzien dat op dit moment al.

Rampenpreventie

Oxfam verdedigt het recht van de meest kwetsbare gemeenschappen op veiligheid en bescherming tegen natuurrampen en door mensen veroorzaakte crises. Hierbij hebben we speciale aandacht voor vrouwen. Goede coördinatie maakt organisaties uit het middenveld sterker. Het schept kansen om beter samen te werken met overheidsdiensten. Het zorgt er ook voor dat rampenpreventie efficiënter verloopt en dat de bevolking beter is voorbereid. Dat is vooral van belang voor de meest kwetsbare Salvadoranen, zoals vrouwen en kinderen.

Leiderschap

Met dank aan een goede coördinatie zijn Oxfam en haar lokale partners beter voorbereid op rampen. Zo kunnen we op tijd en op passende wijze actie ondernemen in het geval van een natuurramp of crisis. Dat gebeurt in samenwerking met de nationale overheid en andere betrokkenen. We moedigen vrouwen en jongeren aan om samen te werken met de plaatselijke comités en sociale organisaties, om hen te helpen om het leiderschap op te nemen in functie van hun specifieke behoeften. Dit humanitaire project wordt gefinancierd door de Europese Unie.

De projecten van Oxfam in El Salvador krijgen financiële steun van de Provincie Antwerpen.

 

In dit land werkt Oxfam aan de volgende thema's met deze partners: