Haïti

Haïti behoort tot de armste landen ter wereld. Door decennia van politieke crises en natuurrampen kent het weinig economische ontwikkeling. Het land is zeer kwetsbaar voor de effecten van de klimaatverandering. De helft van de bevolking woont op het platteland en leeft van landbouw. Maar de overheid slaagt er niet in om de landbouw nieuw leven in te blazen of om de extreme armoede aan te pakken.

  • Haïti: Veterimed

    "Ik kan bijdragen aan het welzijn van mijn familie, en ervoor zorgen dat mijn kinderen niets te kort komen en naar school gaan. Dat is wat er veranderd is." Hélène Paul is boerin in Haïti. Na de aardbeving van januari 2010 heeft Oxfam ‘Lèt Agogo’ financieel gesteund. Dat is een programma van onze partnerorganisatie Veterimed. Hélène kreeg een koe, die ze na 4 jaar verkoopt aan een andere landbouwer. Daardoor kon ze tijdelijk de melkproductie opdrijven en ook bijdragen aan het herstel van de landbouw.

    Lees meer over
    Haïti
    Voedsel voor iedereen
    Veterimed
  • 350.000 Haïtianen leven – na de aardbeving in 2010 - nog steeds in zeer slechte hygiënische omstandigheden. Ze hebben onvoldoende toegang tot water en voedsel.

  • Oxfam heeft al meer dan 106 miljoen dollar bijgedragen voor noodhulp en voor de wederopbouw op korte en lange termijn .

De uitdagingen in Haïti

Door de turbulente politieke geschiedenis zijn de huidige democratische instellingen in Haïti zwak. Er is een grote kloof tussen arm en rijk. In de Human Development Index van de Verenigde Naties staat Haïti op de 158ste plaats op een totaal van 187 landen. Bijna 80 procent van de bevolking leeft onder de armoedegrens. De dreiging van aardbevingen en tropische stormen is nooit ver weg. De uitdagingen blijven belangrijk​​: een duurzame landbouw ontwikkelen, de bevolking meer laten participeren aan het beleid en het land beter voorbereiden op rampen.

Verzwakte landbouw

Bijna de helft van de bevolking doet aan landbouw, veeteelt en visserij. Maar die activiteiten dragen slechts voor een kwart bij aan het bruto binnenlands product (BBP). In 1983 introduceerde Jean-Claude Duvalier het vrijhandelsbeleid, en dat werd door zijn opvolgers op diverse manieren voortgezet. Als gevolg daarvan nam de import van voedsel toe, terwijl de export daalde. De investeringen in de landbouw en de technische ondersteuning van de voedselproductie gingen er op achteruit.

Invoer van rijst

De productie van rijst, het belangrijkste basisvoedsel in Haïti, is een goed voorbeeld van die politiek. In 1995 zakte de invoertaks op rijst van 50 naar 3 procent. 17 jaar later voert Haïti 83 procent van de rijst die het zelf nodig heeft in. De nationale productie van rijst is de voorbije twintig jaar stabiel gebleven op 70.000 ton per jaar, terwijl de invoer van 260.000 ton in 2003 toenam tot 381.000 ton in 2010.

Kwetsbaar door klimaatverandering

Haïti is het meest kwetsbare land ter wereld wat klimaatverandering betreft. Het wordt sterk blootgesteld aan orkanen, stormen, tropische cyclonen, overstromingen en aardbevingen. Bij de zware aardbeving van 2010 kwamen naar schatting 200.000 mensen om. Meer dan een miljoen mensen werden dakloos. Het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties (UNDP) raamt de totale schade op 7,8 miljard dollar. Dat is voor Haïti meer dan het totale overheidsbudget van 2009. Alleen al het economisch verlies (minder productie, minder werk, minder verwerking en hogere productiekosten) bedroeg 3,6 miljard dollar oftewel 45 procent van het totale verlies.

Structureel budgettair tekort

De bevolking groeit gestaag, de economie niet. Het land kent een structureel budgettair tekort. De voedselonzekerheid blijft groot en treft 38 procent van de Haïtiaanse bevolking of 3,8 miljoen mensen.

  • De landbouwsector steunt hoofdzakelijk op kleine boeren, maar 80 procent van die boeren moet nog andere activiteiten uitvoeren of hangt af van financiële transfers uit het buitenland.
  • De informele sector vormt een noodzakelijke aanvulling op het inkomen uit landbouw. 60 procent van de arbeidskrachten in de hoofdstad is actief in deze sector.
  • Slechts 9 procent van de bevolking is actief in de industrie (suikerraffinaderij, textiel, cement en lichte assemblage). Deze draagt voor 20 procent bij tot het BBP.

Vrouwen verzekeren voedsel

Op het platteland is 40 procent van de gezinshoofden een vrouw. Vrouwen zijn ook actief in alle stadia van de landbouw. Mannen bewerken de grond, produceren voor de export (koffie, mango’s) en beheren grotere kuddes vee. Zij hebben ook de betaalde jobs. Vrouwen produceren voor de lokale markt, onderhouden de velden en staan in voor de voedselzekerheid van hun gezin. Zij zorgen voor drinkwater en basisvoorzieningen. Vaak moeten zij lange afstanden te voet afleggen, omdat ze tot 80 procent van hun landbouwopbrengst naar de steden brengen. Desondanks staan vrouwen onderaan de ladder wanneer het gaat om inkomens uit landbouw.

 

Wat Oxfam doet in Haïti?

Oxfam werkt al vele jaren samen met partnerorganisaties in Haïti. We helpen om technische vormingen over duurzame landbouw te organiseren en we doen mee acties voor een betere toegang tot de markt. We helpen organisaties van vrouwen en boeren om hun rechten te verdedigen. Omdat er in Haïti vaak natuurrampen plaatsvinden, werken we ook samen aan risicopreventie en een goede voorbereiding op rampen. 

Duurzamere aanpak

Na de zware aardbeving van 2010 schoten de Haïtiaanse overheid en de internationale gemeenschap duidelijk tekort met hun plannen voor de wederopbouw. Oxfam dringt aan op een duurzamere aanpak, waarbij de overheid, nationale boerenorganisaties, het middenveld en de internationale gemeenschap beter samenwerken.

Oxfam wil een belangrijke actor zijn in het proces van wederopbouw. We steunen partners die werken aan een betere bescherming van de bevolking tegen sociaal-economische onzekerheid, humanitaire crises of natuurrampen. Daarbij hebben we drie belangrijke doelstellingen: economische gerechtigheid, veiligheid bij rampen en actieve burgerzin.

Economische gerechtigheid

De zwakste bevolkingsgroepen - vooral vrouwen, jongeren en kleine boeren - moeten meer kansen krijgen. Ze moeten zelf kunnen zorgen voor duurzame bestaansmiddelen. Daarom ondersteunen wij kleine en middelgrote ondernemingen. Daarnaast stimuleren duurzame tewerkstelling in veelbelovende sectoren.

Na een vorming (techniek, bedrijfsvoering en leiderschap) kunnen vrouwen en jongeren ook een actievere rol spelen in hun gemeenschap. Samen met producenten, coöperaties, verenigingen en de privésector werken we aan een betere economische context om de armoede structureel aan te pakken. Via lobbywerk en de GROEI-campagne zetten we de noden van de zwaksten op de politieke agenda.

Veiligheid bij rampen

Risicovermindering, een betere voorbereiding en effectieve noodhulp vormen een vast onderdeel van onze programma’s in Haïti. We steunen lokale comités waarin vrouwen actief zijn en bouwen hun technische capaciteiten op. Ze zijn betrokken bij de risicoanalyse en stellen mee een actieplan op voor snelle hulpverlening.

De bevolking wordt getraind op risicopreventie en evacuatie. Scholen, bedrijven en gemeenschappen leren hoe ze moeten reageren op een gecoördineerde manier in geval van nood. De lokale en de nationale overheid integreren risicovermindering in hun beleid.

Democratisch bestuur en actieve burgerzin

Door de capaciteit van lokale besturen en het middenveld te verbeteren, vergroot je de kans op een meer democratisch bestuur. Dit betekent dat burgers beter geïnformeerd en getraind zijn, erin slagen zich goed te organiseren en allianties te vormen om sterker te staan. Zo kunnen zij lokale besturen en de nationale overheid makkelijker ter verantwoording roepen en meer transparantie afdwingen.

Gendergelijkheid en jongeren

In elk van de drie strategische doelstellingen heeft Oxfam extra aandacht voor gendergelijkheid en jongeren. Zo versterken wij de capaciteiten van vrouwelijke leiders, vrouwenorganisaties, lokale medewerkers en partners door vormingen rond onder meer vrouwenrechten.

Want ondanks een zekere vooruitgang, nemen Haïtiaanse vrouwen nog altijd veel te weinig deel aan het democratisch proces. In het parlement zitten slechts 11% vrouwen en zowel op het nationale, het regionale als het lokale vlak zijn vrouwen niet goed vertegenwoordigd. We steunen projecten die hen een betere toegang geven tot grondstoffen of bijvoorbeeld tot leningen zodat zij meer bestaanszekerheid krijgen.

Leiderscapaciteiten versterken

Jongeren zijn essentieel voor de ontwikkeling op lange termijn. Dus moeten ze gehoord worden en verantwoordelijkheid krijgen. We willen hun technische en leiderschapscapaciteiten versterken.

Jongerenorganisaties kunnen een belangrijke rol spelen in lokale comités en mee plannen maken. Daarom stimuleren wij het oprichten van een ruimte waar jongeren (vooral meisjes) met het lokale en het nationale bestuur kunnen samenwerken.

Sociale netwerken

Oxfam voorziet de nodige middelen om sociale netwerken uit te bouwen. We zetten personeel in dat ervaring heeft in samenwerking met jongeren. We passen onze werking aan via het gebruik van de moderne technologie, sociale netwerken, enz. We zetten activiteiten op die gelinkt zijn met sportbeoefening, muziek of andere vormen van expressie die voor jongens en meisjes belangrijk zijn.

In dit land werkt Oxfam aan de volgende thema's met deze partners: