Onderwijs in lockdown: zo pakken leerkrachten in Oeganda het aan

19/11/2020
Voor veel middelbare scholieren in België is afstandsonderwijs dagelijkse realiteit geworden en dat is niet evident. Ook in Oeganda sloten de scholen tijdens de lockdown. Voor kwetsbare jongeren is dat meer dan een tijdelijk kwaad: het kan het einde van hun schoolcarrière betekenen. Leerkrachten van het Education for Life-programma doen er alles aan om hun studenten te blijven bereiken.
 
Het leven van de 17-jarige Okello (schuilnaam) is niet gemakkelijk geweest. Ze vluchtte voor de oorlog in Zuid-Soedan en woont nu in het Palabek-vluchtelingenkamp in Noord-Oeganda. Ze is een tijdje niet naar school geweest. Maar gelukkig kon ze wel meedoen aan het Education for Life-programma, dat jonge mensen met een versneld leerprogramma helpt terug te keren naar school.
“Door corona moest ik stoppen met school”, vertelt Okello. “Ik ben nu zwanger en dat maakt me verdrietig. Ik ben bang dat mijn klasgenoten me uitlachen als ik weer naar school ga.”

Op bezoek bij kwetsbare leerlingen

Helaas is Okello niet de enige. In de regio is het aantal tienerzwangerschappen tijdens de lockdown met 40 procent gestegen. Dat is het trieste gevolg van misbruik, een gebrek aan informatie en toegang tot anticonceptie. “Dit zal een zware impact hebben op de meisjes”, zegt Johnson Okwera, programmamanager bij onze partner AVSI in Palabek. Deze organisatie implementeert het Education for Life programma op 24 scholen in de regio.
 
Via het Education for Life programma worden leerkrachten getraind om meer aandacht te besteden aan de meest kwetsbare kinderen, die om verschillende redenen extra risico lopen om de school te verlaten. Ze begeleiden de leerlingen en luisteren naar hun problemen. Volgens Okello maakt het een wereld van verschil.
 
“Mijn leraren hebben me meerdere keren bezocht, en ze hebben me geholpen. Ze hebben me verteld dat mijn zwangerschap niet het einde van mijn leven is. Na een veilige bevalling kan ik terug naar school. Ik wil echt verder met mijn opleiding. Mijn droom is om op een dag leerkracht te worden, zodat ik toekomstige generaties kan vertellen dat ze op school moeten blijven en hun opleiding moeten afmaken. Dat is zo belangrijk.”

Scholen bieden veiligheid en bescherming

Voor kinderen in een kwetsbare context is school veel meer dan een plek waar ze kunnen leren lezen en schrijven. Scholen bieden veiligheid en bescherming tegen geweld en misbruik. Hun zeven maanden durende sluiting kwam hard aan.
 
Het wegvallen van hun lessen is voor de leerlingen van het Education for Life-programma een ramp. Omdat ze al ouder zijn dan typische schoolkinderen, kunnen ze het onderwijs niet uitstellen tot later. Een groot deel van deze leerlingen is de oorlog in Zuid-Soedan alleen ontvlucht, zonder hun ouders. Er is niemand om voor hen te zorgen als ze thuisblijven tijdens de pandemie.
 
“Sommige leerlingen zijn teruggekeerd naar Zuid-Soedan zonder hun opleiding af te maken. Nu de scholen gesloten zijn, hebben ze het gevoel dat er hier niets meer voor hen over is. Onlangs hoorden we dat een van de jongens in Zuid-Soedan is vermoord. Dat is ongelooflijk triest”, vertelt leerkracht Jennifer Cynthia Akonga (foto). 
 
“Als leerkracht ga ik bij al mijn leerlingen thuis aan de deur kloppen tijdens de lockdown, één keer per week. In het begin deelden we thuisstudiemateriaal uit aan alle leerlingen. Later brachten we kleine groepjes van vier of vijf leerlingen in openlucht samen om te studeren. Als de school niet zo snel mogelijk opengaat, ben ik bang dat mijn leerlingen zullen afhaken. Ik mis ze echt.”
 

Onderwijs voor jongeren op de vlucht

Oxfam heeft de leiding over een team van internationale en regionale partners, die in Oeganda en Zuid-Soedan het Education for Life-programma organiseert met de financiële steun van de EU. Het programma is gericht op kwetsbare jongeren uit de vluchtelingen- en ontheemdengemeenschappen in deze regio. Het programma in een notendop:
 
  • 31.150 kwetsbare leerlingen volgen les op meer dan 22 scholen
  • 700 leerkrachten worden opgeleid en volgen continu vormingen
  • 1000 leerkracht-, ouder- en vluchtelingenorganisaties krijgen ondersteuning voor hun activiteiten
 
Foto's ©Emmanuel Museruka