Oxfam: “Fiscale race to the bottom kost miljarden”

Contacteer ons

Nederlandstalige pers
Belinda Torres Leclercq
0472/55.34.43
belinda.torres-leclercq@oxfam.org

Franstalige pers
Sotiris Gassialis
0494/13.56.78
sotiris.gassialis@oxfam.org

Volg ons

OH-magazine
Abonneer je op het driemaandelijks magazine van Oxfam-Solidariteit, stuur een e-mail naar
oh-magazine@oxfamsol.be.

Twitter
Volg ons op Twitter

12/12/2016

Ontwikkelingsorganisatie Oxfam publiceert vandaag een rangschikking van de grootste belastingparadijzen ter wereld. België wordt genoemd als één van de landen met de meest drastische maatregelen om bedrijven aan te trekken. De wereldwijde fiscale race to the bottom kost vooral arme landen miljarden euro’s.

Dit zijn volgens Oxfam de 20 grootste belastingparadijzen ter wereld: Bermuda, de Kaaimaneilanden, Nederland, Zwitserland, Singapore, Ierland, Luxemburg, Curaçao, Hong Kong, Cyprus, de Bahamas, Jersey, Barbados, Mauritius, de Britse Maagdeneilanden, België, Delaware, Guernsey, Isle of Man en Panama.

De eerste 15 landen zijn ook gerangschikt. Bermuda, de Kaaimaneilanden en Nederland vormen de top-3. Veel van de landen uit de top 15 zijn betrokken bij fiscale schandalen. Zo kwam Ierland (plaats 6) in het nieuws door een omstreden belastingovereenkomst met Apple, die het mogelijk maakt dat de technologie-gigant maar 0,005% aan vennootschapsbelasting betaalt in Ierland.

België houdt de fiscale concurrentie mee in stand. Ons land staat niet bij de eerste 15 landen, maar behoort wel tot de top 20 van ergste belastingparadijzen ter wereld.

Leila Bodeux, experte fiscale rechtvaardigheid bij Oxfam-Solidariteit:

“Die belastingparadijzen leiden tot een neerwaartse spiraal van de belastingen op multinationals. Landen lopen zo miljarden euro’s aan belastinginkomsten mis, die ingezet kunnen worden om armoede en extreme ongelijkheid te bestrijden.”

Van 40% naar 30%

Belastingontwijking door multinationals kost ontwikkelingslanden jaarlijks minstens 89 miljard aan belastinginkomsten. Dit is genoeg geld om 124 miljoen kinderen naar school te kunnen sturen, of om medische interventies op touw te zetten die jaarlijks het leven van 6 miljoen kinderen redden.

Het Oxfam-rapport toont verder aan dat de belastingparadijzen slechts een uitwas zijn van het onderliggende probleem. Landen zijn wereldwijd verwikkeld in een schadelijke fiscale concurrentiestrijd. Ze verlagen hun tarieven voor vennootschapsbelasting of ze verlenen andere belastingvoordelen, om investeringen van bedrijven aan te trekken. Het gemiddelde tarief voor vennootschapsbelasting voor G20-landen was 25 jaar geleden nog 40%, maar vandaag is dat minder dan 30%.

Het verlenen van fiscale voordelen aan bedrijven kent daarenboven een enorme boom in ontwikkelingslanden. In Kenia, bijvoorbeeld, kostten die maatregelen het land 985 miljoen euro per jaar – bijna het dubbele van het nationale budget voor volksgezondheid.

België: drastische maatregelen

Ook België kent talloze belastingvoordelen toe aan grote ondernemingen. Die voordelen zorgen ervoor dat er elk jaar miljoenen euro’s verloren gaan. Die zijn nochtans broodnodig om publieke diensten te financieren, in de strijd tegen armoede en extreme ongelijkheid.

Uit een studie van de Europese Commissie blijkt dat België de tweede plaats inneemt, vlak na Nederland, op de lijst van EU-landen met de meest drastische fiscale maatregelen om bedrijven aan te trekken.

Het stelsel van Belgische belastingmaatregelen (excess profit rulings) is dit jaar dan ook veroordeeld door de Europese Commissaris voor concurrentie, Margrethe Vestager. Als gevolg moet België 700 miljoen euro aan fiscale voordelen terugkrijgen die aangeboden werden aan 35 multinationals, waaronder AB Inbev. Maar de Belgische regering gaat daar tegen in beroep, uit schrik om negatieve signalen te geven aan buitenlandse investeerders.

Leila Bodeux:

“Deze neerwaartse spiraal van de belastingen komt niemand ten goede.Gewone mensen betalen de prijs voor deze concurrentievervalsing. Want de belastingen op zowel de inkomsten als de aankopen van particulieren stijgen en de financiering van essentiële diensten, zoals gezondheidszorg en onderwijs, wordt kapotgemaakt. Regeringen moeten samenwerken om deze fiscale wedloop te stoppen. Ze moeten erop toezien dat grote bedrijven hun eerlijke aandeel aan belastingen betalen. Maar in plaats daarvan probeert de Belgische minister van Financiën een verdere vennootschapsbelastingverlaging van 33,99% naar 20% door te voeren.”

Gezocht: samenwerking

Oxfam roept alle regeringen op om samen te werken om belastingontwijking en de race naar de bodem op vennootschapsbelasting te stoppen:

  • Stop oneerlijke en onproductieve belastingvoordelen. Werk op regionaal en mondiaal vlak samen aan een eerlijke, progressieve vennootschapsbelasting die een bijdrage levert aan de samenleving;
  • Zorg ervoor dat zwarte lijsten van belastingparadijzen gebaseerd worden op objectieve, algemene criteria, met inbegrip van de vraag of een land nultarieven voor vennootschapsbelasting aanbiedt;
  • Verbeter de fiscale transparantie door te eisen dat alle grote internationale bedrijven volledige openheid te geven over waar ze actief zijn (omzet, personeel, etc.) en hoeveel belasting ze betalen in elk land waar ze actief zijn.

Voor dit nieuwe Oxfam-rapport is uniek onderzoek uitgevoerd naar belastingparadijzen voor multinationale ondernemingen. Het rapport komt er op het moment dat binnen de EU gewerkt wordt aan een zwarte lijst van belastingparadijzen.

 

Extra

  • Het rapport Tax Battles vindt u in bijlage
  • De top 15 van belastingparadijzen is gebaseerd op hun score op onder meer de volgende criteria:
    • geen of zeer lage tarieven voor de vennootschapsbelasting
    • het verstrekken van oneerlijke en onproductieve fiscale voordelen
    • een gebrek aan medewerking aan internationale maatregelen tegen belastingontwijking (waaronder informatie-uitwisseling over belastinggegevens met andere overheden).
Deze criteria zijn geselecteerd omdat ze bedrijven de grootste mogelijkheden bieden tot het ontwijken van belastingen. Meer uitleg over de methodologie die door Oxfam gebruikt werd voor het opstellen van de lijst van ergste belastingparadijzen is beschikbaar in bijlage.
  • Het proces in hoger beroep van de klokkenluiders LuxLeaks gaat van start op maandag 12 december in Luxemburg. Antoine Deltour en zijn mede-beschuldigden hebben onderhandelde akkoorden met de Luxemburgse fiscus openbaar gemaakt die multinationals toelieten miljoenen dollars aan belastingen te ontwijken. Oxfam pleit voor de bescherming van de klokkenluiders, in plaats van hen te vervolgen. Luxemburg staat op de 7de plaats in de lijst van ergste belastingparadijzen
  • De Europese Unie (EU) en de G20 hebben toegezegd om zwarte lijsten van belastingparadijzen te ontwikkelen om een halt toe te roepen aan belastingontduiking door bedrijven. Maar zolang er geen uitgebreide en objectieve criteria gebruikt worden voor het opstellen van zulke lijsten, bestaat het risico dat veel van de ergste belastingparadijzen hierin niet worden opgenomen.
  • Mocht het nultarief voor vennootschapsbelasting niet beschouwd worden als criterium voor een plaats op de zwarte lijst van de EU, zou Bermuda – het ergste belastingparadijs ter wereld- tussen de mazen van het net glippen. Verder is het duidelijk dat ook geen enkel Europees land op die lijst zou verschijnen, ook al blijkt uit de analyse van Oxfam dat Ierland, Nederland, Luxemburg en Cyprus tot de ergste belastingparadijzen behoren. De zwarte lijst van de G20 zal minder streng zijn, omdat deze enkel betrekking heeft op criteria gericht op financiële transparantie.

 

Voetnoten

[1] Belastingontduiking kost arme landen jaarlijks 100 miljard dollar (http://unctad.org/fr/PublicationsLibrary/wir2016_Overview_fr.pdf). Het jaarlijks financieel tekort om universeel kleuter-, lager- en secundair onderwijs te verwezenlijken komt neer op 39 miljard dollar per jaar (http://unesdoc.unesco.org/images/0024/002457/245745f.pdf). Het aantal ongeschoolde kinderen wereldwijd wordt geschat op 124 miljoen (http://www.uis.unesco.org/Education/Pages/oosc-data-release-2015FR.aspx?SPSLanguage=FR). Er is 32 miljard dollar nodig om te voorzien in basisgezondheidszorg om het leven te redden van 6 miljoen kinderen per jaar (http://www.thelancet.com/pdfs/journals/lancet/PIIS0140-6736(13) 62231-x.pdf).

[2] G20 Tax Ranking Corporation van het fiscaliteitscentrum van de universiteit Oxford http://www.sbs.ox.ac.uk/sites/default/files/Business_Taxation/Docs/Publications/Policy_Papers/g20-corporation-tax-ranking-2016_0.pdf

[3] In Kenia worden fiscale voordelen voor bedrijven geschat op 1,1 miljard Amerikaanse dollars per jaar of 100 miljard Keniaanse Shilling (http://www.taxjustice.net/cms/upload/pdf/kenya_report_full.pdf). Het Keniaans gezondheidsbudget voor 2015-2016 was 60 miljard Shilling, wat neerkomt op 591 miljoen dollar (http://www.internationalbudget.org/wp-content/uploads/kenya-2016-budget-policy-statement-analysis.pdf).

[4]http://ec.europa.eu/taxation_customs/sites/taxation/files/resources/documents/taxation/gen_info/economic_analysis/tax_papers/taxation_paper_61.pdf

[5] In de OESO-landen werd een daling van 0.8% van het belastingtarief voor bedrijven tussen 2007 en 2014 deels gecompenseerd door een stijging van 1,5% van het gemiddelde BTW-tarief. OESO (2015): http://www.oecd.org/fr/presse/la-chute-des-recettes-tirees-de-limpot-sur-les-benefices-des-societes-entraine-un-accroissement-de-la-pression-sur-les-particuliers.htm

Thema: