Oxfam waarschuwt dat tegen het einde van het jaar 12.000 mensen per dag kunnen sterven door voedselcrisissen, meer dan aan het coronavirus zelf

09/07/2020

Maar liefst 12.000 mensen zouden aan het eind van het jaar per dag kunnen sterven als gevolg van honger gelinkt aan het coronavirus. Dit zijn mogelijk meer slachtoffers dan dat er aan de ziekte zelf kunnen sterven, waarschuwde Oxfam in een nieuwe briefing die vandaag werd gepubliceerd aan de vooravond van een nieuw FAO rapport.

Het 'Hongervirus' laat zien hoe 122 miljoen meer mensen dit jaar aan de rand van de hongersnood kunnen komen te staan als gevolg van de sociale en economische gevolgen van de pandemie, onder meer door massale werkloosheid, verstoring van de voedselproductie en -bevoorrading en afnemende hulp. 

Thierry Kesteloot, beleidsmedewerker voedselsystemen voor Oxfam België zei: 

"Voor miljoenen mensen komt het coronavirus bovenop een groeiende voedselonzekerheid. In 2018 lijden 821 miljoen mensen aan honger. Aanstaande maandag brengt de FAO nieuwe cijfers uit. Het is echter geen kwestie of er genoeg voedsel beschikbaar is, wereldwijd werd de laatste jaren nooit zoveel geproduceerd, maar van toegang tot voedsel. Ondertussen blijven de mensen aan de top winst maken: acht van de grootste voedsel- en drankbedrijven betaalden sinds januari meer dan 18 miljard dollar aan aandeelhouders, zelfs toen de pandemie zich over de hele wereld verspreidde - tien keer meer dan wat de VN zegt dat nodig zodat mensen geen honger meer lijden. Dit illustreert hoezeer ons voedselsysteem kapot is". 

Nieuwe landen geconfronteerd met honger

De briefing onthult de tien ergste hongerhaarden ter wereld, plaatsen zoals Venezuela en Zuid-Soedan waar de voedselcrisis erger wordt als gevolg van de pandemie. Het belicht ook opkomende epicentra van honger; middeninkomenslanden als India, Zuid-Afrika en Brazilië. 

- Brazilië: Miljoenen informele arbeiders, met weinig spaargeld om op terug te vallen, verloren hun inkomen als gevolg van de lockdown. Slechts 10% van de door de federale overheid beloofde financiële steun was eind juni verdeeld, waarbij de grote bedrijven werden bevoordeeld ten opzichte van de werknemers en de kleinere, meer kwetsbare bedrijven. 

- India: Door de reisbeperkingen hadden de boeren op het hoogtepunt van het oogstseizoen geen vitale arbeidsmigranten meer, waardoor velen hun gewassen in het veld moesten laten rotten. Hierdoor zijn tot 100 miljoen mensen hun belangrijkste bron van inkomsten voor het jaar kwijtgeraakt.  

- Jemen: Geldtransfers daalden met 80% - of 253 miljoen dollar - in de eerste vier maanden van 2020 als gevolg van het massale verlies van banen in de Golf. Grenzen en sluitingen van aanvoerroutes hebben geleid tot voedseltekorten en voedselprijspieken in het land, dat 90% van zijn voedsel importeert.  

- Sahel: Beperkingen van de bewegingsvrijheid hebben verhinderd dat veehouders hun vee naar groenere weiden brachten om er te eten, waardoor het levensonderhoud van miljoenen mensen in gevaar komt. Slechts 26% van de $2,8 miljard die nodig is om te reageren op het coronavirus in het gebied is toegezegd.

Vrouwen zijn het grootste slachtoffer

Kadidia Diallo, een vrouwelijke melkproducent in Burkina Faso, vertelde Oxfam: "Het coronavirus brengt ons veel schade toe. Het is moeilijk geworden om mijn kinderen 's morgens iets te eten te geven. We zijn volledig afhankelijk van de verkoop van melk, en met de sluiting van de markt kunnen we de melk niet meer verkopen. Als we geen melk verkopen, eten we niet meer."  

Bovendien wordt op de markt in Burkina Faso poedermelk aangeboden die goedkoper is dan lokale melk. Het Europees gemeenschappelijk landbouwbeleid zou net moeten vermijden dat Europese stocks goedkoop worden uitgevoerd. 

Vrouwen hebben doorgaans meer kans om honger te lijden, ondanks de cruciale rol die ze spelen als voedselproducenten en arbeiders. Vrouwen zijn sowieso al kwetsbaar door systeemdiscriminatie waardoor ze minder verdienen en minder vermogen hebben dan mannen. Ze vormen een groot deel van de groepen, zoals informele werknemers, die hard getroffen zijn door de economische gevolgen van de pandemie en die ook het slachtoffer zijn geworden van een dramatische toename van onbetaald zorgwerk als gevolg van sluitingen van scholen. 

"Regeringen kunnen nu levens redden door de COVID-19 humanitaire oproep van de VN volledig te financieren, door ervoor te zorgen dat de hulp terechtkomt bij degenen die deze het hardst nodig hebben en door de schulden van de ontwikkelingslanden kwijt te schelden, zodat er geld vrijkomt voor sociale bescherming en gezondheidszorg. Op langere termijn moeten regeringen voedselsystemen omvormen naar systemen die fair, duurzaam en veerkrachtig zijn. Ze moeten de belangen van voedselproducenten en werknemers boven de winsten van de grote voedsel- en agribusiness stellen. Oxfam België vraagt daarom voedselzekerheid centraal te stellen in ontwikkelingssamenwerking, steun voor een agroecologische transformatie van onze voedselsystemen, en ervoor te zorgen dat onze interne steunmaatregelen niet ten koste gaan van duurzame ontwikkelingsdoelstellingen in ontwikkelingslanden", voegde Kesteloot eraan toe.  

Sinds het begin van de pandemie heeft Oxfam 4,5 miljoen van 's werelds meest kwetsbare mensen bereikt met voedselhulp en schoon water, in samenwerking met meer dan 344 partners in 62 landen. Oxfam streeft 14 miljoen mensen in totaal te bereiken door nog eens 113 miljoen dollar bij elkaar te brengen om programma's te ondersteunen. 

Noot voor de redactie:

  • De briefing zit in bijlage. Verhalen, foto's en video's die de impact van de Covid-19 pandemie op de honger in de hele wereld belichten zijn beschikbaar op aanvraag. 
  • Thierry Kesteloot, beleidsmedewerker voedselsystemen bij Oxfam België is beschikbaar voor verdere toelichting. 
  • Het World Food Programme schat dat het aantal mensen dat honger lijdt op crisisniveau - gedefinieerd als IPC-niveau 3 of hoger - dit jaar met ongeveer 121 miljoen zal toenemen als gevolg van de sociaaleconomische gevolgen van de pandemie. Het geschatte dagelijkse sterftecijfer voor IPC-niveau 3 en hoger is 0,5-1 per 10.000 mensen, wat neerkomt op 6.050-12.100 sterfgevallen per dag als gevolg van honger door de pandemie, voor het einde van 2020.  
  • Het globale dagelijkse sterftecijfer voor COVID-19 bereikte zijn hoogste geregistreerde punt in april 2020 op iets meer dan 10.000 sterfgevallen per dag en varieert van ongeveer 5.000 tot 7.000 sterfgevallen per dag in de maanden daarna, volgens gegevens van de John Hopkins University. Hoewel er geen zekerheid over de toekomstprognoses kan worden gegeven, is het waarschijnlijk dat, als er in de rest van het jaar geen significante afwijking van deze waargenomen trends plaatsvindt en als het WFP schat dat het aantal mensen dat honger lijdt op crisisniveau toeneemt, de dagelijkse sterfte door honger als gevolg van de sociaaleconomische gevolgen van de pandemie hoger zal zijn dan de sterfte door de ziekte voor het einde van 2020. Het is belangrijk op te merken dat deze aantallen elkaar enigszins overlappen, aangezien sommige sterfgevallen als gevolg van COVID-19 in verband kunnen worden gebracht met ondervoeding. 
  • Oxfam heeft informatie verzameld over de dividenduitkeringen van acht van 's werelds grootste voedsel- en drankbedrijven tot begin juli 2020, met behulp van een mix van websites van bedrijven, NASDAQ en Bloomberg. Getallen zijn afgerond op het dichtstbijzijnde miljoen: Coca-Cola ($3.522m), Danone ($1.348m), General Mills ($594m), Kellogg ($391m), Mondelez ($408m), Nestlé ($8.248m voor het hele jaar), PepsiCo ($2.749m) en Unilever (geschatte $1.180m). Veel van deze bedrijven leveren wel inspanningen om COVID-19 en/of de wereldwijde honger aan te pakken. 
  • De tien extreme hongerhotspots zijn: Jemen, Democratische Republiek Congo (DRC), Afghanistan, Venezuela, de West-Afrikaanse Sahel, Ethiopië, Soedan, Zuid-Soedan, Syrië en Haïti.

Contact us

Nederlandstalige pers
Belinda Torres Leclercq
0472/55.34.43
belinda.torres-leclercq@oxfam.org

Franstalige pers
Sotiris Gassialis
0494/13.56.78
sotiris.gassialis@oxfam.org

Follow us

OH-magazine
Abonneer je op het driemaandelijks magazine van Oxfam-Solidariteit, stuur een e-mail naar
oh-magazine@oxfamsol.be.

Twitter
Volg ons op Twitter