Oxfam reactie op voorstellen Europese Commissie over vennootschapsbelasting

22/12/2021

Reactie Oxfam op de voorstellen van de Europese Commissie met betrekking tot de vennootschapsbelasting, uitgebracht op 22 december 2021:

1.         Voorstel over de uitvoering van de wereldwijde overeenkomst van de OESO over minimale effectieve belastingheffing

2.         Initiatief ter bestrijding van het gebruik van lege vennootschappen

3.         Pakket eigen middelen

Chiara Putaturo, de EU-belastingdeskundige van Oxfam, zei:

"Na bijna twee jaar van wereldwijde pandemie, die de ongelijkheid in heel Europa vergrootte en miljarden aan belastinggeld kostte om bedrijven overeind te houden, is het de hoogste tijd dat de Europese Commissie voorstelt om grote bedrijven meer belastingen te laten betalen. Toch is het ambitieniveau verre van billijk. De EU-lidstaten moeten er nu voor zorgen dat bedrijven een eerlijk deel van de belastingen betalen om onze gezondheidszorg die onder druk staat en onze klimaattransitie te helpen financieren." 

Over het voorstel inzake de tenuitvoerlegging van de wereldwijde OESO-overeenkomst betreffende een minimale effectieve belastingheffing:

"Helaas ging de Commissie niet verder dan de oneerlijke en weinig ambitieuze OESO-overeenkomst over minimumbelasting en nam zij in plaats daarvan alle fouten van de overeenkomst over, waaronder het zeer lage effectieve belastingtarief van 15 procent, dat nog lager zal worden door aanzienlijke vrijstellingen. Het goede nieuws is dat de minimumbelasting zal worden uitgebreid tot binnenlandse ondernemingen, zodat een dochteronderneming van TotalEnergies in Frankrijk aan dezelfde minimumbelasting zal worden onderworpen als een dochteronderneming van TotalEnergies in België. Dit is coherent en zal ervoor zorgen dat meer bedrijven een minimum aan belastingen moeten betalen.

Het is nu van essentieel belang dat zoveel mogelijk lidstaten zich met hand en tand verzetten tegen sommige bedrijfslobbyisten en belastingparadijslidstaten die ongetwijfeld zullen proberen de richtlijn nog meer af te zwakken. De lidstaten die het ernstig menen dat multinationale ondernemingen een billijk aandeel moeten betalen, mogen niet aarzelen om verder te gaan dan de richtlijn en een hogere minimumbelasting in te voeren met minder vrijstellingen en meer ondernemingen die onder de richtlijn vallen, en met een gelijkwaardiger verdeling van de inkomsten met kwetsbare landen.”

Over het initiatief ter bestrijding van het gebruik van lege vennootschappen:

"Shell-vennootschappen stonden opnieuw centraal in de grootste belastingschandalen van 2021, zoals onthuld door de Openlux- en Pandora Papers. Multinationals en de rijksten ter wereld maken gebruik van brievenbusfirma's om geld te verbergen of belastingen te ontduiken. Het is de hoogste tijd dat de Europese Commissie hiertegen optreedt.

Het initiatief van de lege vennootschap dreigt het probleem echter niet op te lossen. Een vennootschap wordt geacht een echte economische activiteit te hebben, zelfs als zij zeer hoge inkomsten boekt met zeer weinig werknemers en machines. Hierdoor zullen verschillende lege vennootschappen buiten schot blijven.”

Over het pakket eigen middelen: 

"In principe is het zinvol om grote ondernemingen en grote vervuilers te laten betalen voor het herstel van de EU, maar niet als de EU de armste landen vraagt de rekening te betalen, wat met het tarief aan de koolstofgrens dreigt te gebeuren als de landen met de laagste inkomens niet worden vrijgesteld. 

Bovendien brengen de nieuwe OESO-regels om multinationals belasting te laten betalen waar ze verkopen, alleen maar kruimels op voor de EU. Slechts enkele bedrijven en een zeer klein percentage van hun winst zullen worden belast. De Commissie en de lidstaten moeten de belasting op grote ondernemingen opvoeren door snel overeenstemming te bereiken over een gemeenschappelijke EU-belastinggrondslag voor alle bedrijfswinsten met een herverdelingsformule tussen de lidstaten." 

Noot voor de redactie

- Oxfam lanceerde vorige week een manifest met aanbevelingen aan het Franse voorzitterschap over onder meer de minimumbelasting, het initiatief voor lege vennootschappen en CBAM.

- Oxfam vindt het effectieve belastingtarief van 15% dat op OESO-niveau is overeengekomen en opnieuw door de Europese Commissie is voorgesteld, veel te laag. Bovendien bevatten het OESO-akkoord en het EU-voorstel een zogenaamde 'substance carve-out', waardoor bedrijven een lager belastingtarief dan 15 procent kunnen betalen in landen waar ze veel werknemers of materiële activa zoals fabrieken en machines hebben.

- De in OESO-verband overeengekomen minimumbelasting geldt alleen voor ondernemingen die niet in een land zijn gevestigd, terwijl binnenlandse entiteiten zijn uitgesloten. De Europese Commissie stelt voor om dit ook voor binnenlandse bedrijven te laten gelden, om geen discriminatie in behandeling tussen binnenlandse en buitenlandse filialen in te voeren en het risico van juridische controverse te vermijden. Ook in de VS wordt hierover momenteel gediscussieerd.

- De OESO-overeenkomst kent bijna alle belastinginkomsten uit de wereldwijde minimumbelasting toe aan de "woonlanden", d.w.z. de landen waar de multinationale ondernemingen hun hoofdkantoor hebben, wat overwegend in rijke landen het geval is. Landen met een laag inkomen kunnen echter meer inkomsten uit de minimumbelasting halen door middel van de regel "Subject to Tax Rule" (STR). Om deze regel te kunnen toepassen, moeten de bilaterale belastingovereenkomsten worden gewijzigd.

- Het OpenLux-schandaal in 2021 toonde aan dat Luxemburg onderdak biedt aan 55.000 offshorebedrijven zonder economische activiteit. Verschillende daarvan worden gebruikt voor belastingontwijking, -ontduiking of het witwassen van geld. Meer recent hebben de Pandora-documenten blootgelegd hoe de rijken gebruik maken van lege vennootschappen om minder belastingen te betalen of hun financiële activiteiten verborgen te houden.

- De Europese Commissie heeft als eigen middelen inkomsten uit ETS, CBAM en OESO-pijler 1 voorgesteld. Oxfam vraagt om de inkomsten van CBAM te gebruiken voor klimaatmaatregelen en kwetsbare landen vrij te stellen, zodat de landen met de laagste inkomens niet onevenredig zwaar worden getroffen.

- In mei 2021 heeft de Europese Commissie het "Business in Europe: Framework for Income Taxation (BEFIT)" voorgesteld, dat regels zou bevatten voor een gemeenschappelijke belastinggrondslag en de verdeling van winsten tussen de lidstaten op basis van een formule (formulary apportionment). Het BEFIT moet een van de eigen middelen van de EU worden, aldus de Europese Commissie.

Thema: 

Contact us

Nederlandstalige pers
Belinda Torres Leclercq
0472/55.34.43
belinda.torres-leclercq@oxfam.org

Franstalige pers
Sotiris Gassialis
0494/13.56.78
sotiris.gassialis@oxfam.org

Follow us

OH-magazine
Abonneer je op het driemaandelijks magazine van Oxfam-Solidariteit, stuur een e-mail naar
oh-magazine@oxfamsol.be.

Twitter
Volg ons op Twitter