Gelijke rechten voor vrouwen

Miljoenen mensen moeten leven van minder dan 1 dollar per dag, en 70% van hen zijn vrouw. Samen met Oxfam komen vrouwen en meisjes op voor hun rechten en vechten ze tegen discriminatie. Want gendergelijkheid is in het voordeel van iedereen, vrouwen én mannen. 

  • Katia werd jarenlang mishandeld door haar man. Ze sloot zich aan bij Amifanic, een Oxfam-partner die vrouwen in Nicaragua ondersteunt. “Amifanic gaf me terug vertrouwen in mezelf en in mijn medemens”, vertelt Katia. “Ze hadden geduld, luisterden naar mijn verhaal en begrepen me.” Met de hulp van Oxfam en Amifanic diende Katia klacht in bij de rechtbank op basis van de nieuwe wet tegen geweld op vrouwen.

    Lees meer over
    Nicaragua
    Gelijke rechten voor vrouwen
    AMIFANIC
  • Simone Phuangvilay (31) geeft opleidingen voor Oxfam-partner CAMKID in Laos. CAMKID is een non-profitorganisatie die inheemse vrouwen en hun families een beter leven wil geven. Ze geven workshops over landbouwontwikkeling, sociale en economische vaardigheden en strategische planning. “Inheemse vrouwen zoals ik worden zelden lesgevers. Mensen vinden het moeilijk om te aanvaarden dat vrouwen ook sterk kunnen zijn.”

    Lees meer over
    Gelijke rechten voor vrouwen
  • Jorthor (53) teelt groenten en fruit met de hulp van Oxfam-partner CAMKID. Die helpen groepen vrouwen om een alternatieve bron van inkomsten te creëren door groenten te kweken. “Door de groentetuin hebben we extra inkomsten,en die helpen ons om de school voor onze kinderen te betalen en om spullen te kopen zoals keukengerei”, vertelt Jorthor. Zelf heeft ze 6 dochters en 3 zonen. “De groenten zijn een stabiele bron van inkomsten.”

    Lees meer over
    Gelijke rechten voor vrouwen
  • Basisonderwijs is een prioriteit: 70,7 % van de meisjes gaat naar school, tegenover 89,5 % van de jongens. Meisjes haken vaak vroeger af.

  • Van alle verkozen politici wereldwijd is slechts 16 % een vrouw. 

Gelijke rechten voor vrouwen: de uitdagingen

Je hebt meer kans om arm te zijn als je een vrouw bent. 9 op de 10 zin miljardairs mannen, terwijl vrouwen oververtegenwoordigd zijn in de armste bevolkingsgroepen. Dat kan en móet anders. Want wanneer vrouwenrechten gerespecteerd worden, heeft dat een positieve impact op de voedselzekerheid, het milieu en zelfs de kans op conflicten.

Vrouwen worden jammer genoeg overal ter wereld nog steeds gediscrimineerd, en die discriminatie neemt veel vormen aan:

  • vrouwen krijgen veel vaker te maken met seksueel of fysiek geweld;
  • ze kunnen veel moeilijker een eigen grond of huis kopen;
  • ze verdienen minder dan mannen, ook al werken ze meer;
  • ze gaan gemiddeld minder lang naar school.

De machtsverhoudingen tussen mannen en vrouwen zijn ongelijk verdeeld, en daardoor hebben vrouwen minder kans om hun talenten te ontplooien en hun stem te laten gelden.

Vrouwenwerk is onzichtbaar

Wist je dat 60% van de mensen die werken maar toch in armoede leven, een vrouw is?

Toch werken vrouwen gemiddeld meer uren dan mannen – soms zelfs het dubbele. Hoe kan dat?

  • Het werk dat vrouwen doen, wordt vaak niet erkend. Veel vrouwen werken thuis om voor hun kinderen of ouders te zorgen, of om het huishouden te doen.
  • Daarnaast werken veel vrouwen in de informele sector, bijvoorbeeld  als straatverkoopsters of kuisvrouwen. Meestal gebeurt dat zonder contract of enige vorm van juridische bescherming. 

Vrouwen kunnen honger verminderen

Ook in de landbouwsector is er een grote kloof tussen mannen en vrouwen. Mannen bezitten de grote meerderheid van de landbouwgronden. Ze hebben een monopolie op de markt en kunnen veel makkelijker een lening aangaan. Nochtans:  als vrouwen dezelfde kansen zouden krijgen als mannen, zouden we de honger in de wereld met 17% kunnen verminderen.

Geweld tegen vrouwen

Nog teveel vrouwen worden het slachtoffer van geweld:

  • 1 vrouw op 3 wordt op een bepaald moment in haar leven geslagen, verkracht of wordt het slachtoffer van andere mishandeling;  
  • de helft van de vermoorde vrouwen werd het slachtoffer van haar eigen (ex-)partner.
  • geweld en verkrachting zijn voor vrouwen en meisjes tussen 15 en 44 jaar een groter risico dan kanker, auto-ongevallen, oorlog of malaria;
  • 15 tot 71 % van de vrouwen wordt het slachtoffer van huiselijk geweld (intrafamiliaal geweld).

Alsof dat nog niet genoeg is, lijden in conflict- en crisissituaties vrouwen meer dan mannen. Seksueel geweld tegen vrouwen wordt vaak gebruikt als oorlogswapen om vrouwen én hun mannen en kinderen te vernederen, families uit elkaar te drijven en gemeenschappen te demoraliseren.

Meestal mannen aan de macht

Discriminatie van vrouwen aanpakken, dat begint bij structuren aanpakken: bij overheidsinstellingen en bij internationale organisaties. Die instellingen en organisaties bestaan dikwijls nog voor het grootste deel uit mannen en houden daardoor de klassieke machtsverhoudingen in stand. Van alle hoge ambtenaren wereldwijd is maar 1/4de een vrouw. Dat kan beter.

Wat we nodig hebben, zijn nieuwe bestuursvormen. Manieren van besturen die een einde maken aan discriminatie op basis van geslacht, huidskleur of seksuele oriëntatie. Oxfam engageert zich bijvoorbeeld in de Adviesraad Gender en Ontwikkeling, die de Belgische ministers advies geeft over gender en ontwikkeling en ervoor zorgt dat hun beleid meer rekening houdt met vrouwen.

Wat doet Oxfam?

Gelijke kansen voor mannen en vrouwen (“gendergelijkheid”) zijn de kern van alles wat Oxfam doet. In campagnes, tijdens noodhulp bij rampen of in programma’s voor ontwikkelingssamenwerking. Want vrouwen zijn de motor van vooruitgang.

Samen met Oxfam-partnerorganisaties helpen we vrouwen om op te komen tegen onderdrukking en geweld, en om hun plaats in de maatschappij op te eisen.

Gendergelijkheid betekent: gelijke kansen voor mannen en vrouwen. Mannen en vrouwen zijn natuurlijk niet exact gelijk, maar het gaat specifiek over de sociale relaties tussen mannen en vrouwen. Die sociale relaties worden beïnvloed door maatschappelijke factoren: sociale klasse, etniciteit, leeftijd, seksualiteit en cultuur.

Zowel in arme als in rijke landen blijven we werken aan een duurzame verandering van mentaliteit, want alleen zo kunnen we gelijke kansen voor mannen en vrouwen vanzelfsprekend laten worden.

“Als je vrouwen en mannen niet dezelfde kansen geeft, pak je slechts 50% van de problemen in de wereld aan. We moeten die impasse doorbreken.”
Teresa Mugadza, Zimbabwaanse feministe en mensenrechtenactiviste

Vrouwen aan de leiding

Gendergelijkheid kán. Oxfam maakt samen met lokale partnerorganisaties overal ter wereld vrouwengroepen sterker. De vrouwen komen samen in zo’n groepen en eisen hun rechten op, ze vinden elkaar en leren om leiding te geven op sociaal, politiek en economisch vlak. Dat is essentieel, want je kan jezelf als mens pas ontwikkelen wanneer je onafhankelijk wordt.

In Mali, Burkina Faso en Mozambique organiseert Oxfam bijvoorbeeld workshops over de verhouding tussen mannen en vrouwen in de ontwikkelingsprojecten van lokale Oxfam-partners. Tijdens die workshops belichten we de positieve gevolgen van gendergelijkheid en de manieren waarop we samen gendergelijkheid kunnen stimuleren. Dit proces heet Gender Action Learning en geeft vrouwen een sterkere stem binnen hun lokale gemeenschap.

Sterke boerinnen

Vrouwen die aan landbouw doen, hebben een belangrijke rol in de strijd tegen honger. Het gaat vooral om boerinnen die gewassen (groenten en fruit) telen op kleine schaal, bestemd voor hun eigen gezin. Dat werk is cruciaal, maar wordt weinig erkend en gewaardeerd.

Oxfam geeft kleine boerinnen en teelsters specifieke ondersteuning. Want als vrouw worden ze 2 keer benadeeld:

  • omdat hun stem minder doorweegt in hun gemeenschap
  • maar ook omdat ze als kleine boerin de concurrentie moeten aangaan met grote, industriële landbouwbedrijven.

Oxfam helpt kleine boerinnen om zich te organiseren. Daarbij is het belangrijk dat vrouwen meer toegang krijgen tot grondstoffen voor productie en dat ze meer zelf eigenares kunnen worden van landbouwgrond.

In nood heb je bescherming nodig

Bij een conflict, een ramp of een andere humanitaire crisis is Oxfam ter plaatse. We voorzien slachtoffers van dringende basishulp en we geven daarbij extra aandacht aan de mensen die kwetsbaarder zijn. We voorzien bijvoorbeeld extra verlichting aan noodtoiletten en we voorzien vrouwen van hygiënische producten in hygiënekits.

We besteden ook extra aandacht aan vrouwen die op hun eentje voor hun gezin moeten zorgen, bijvoorbeeld, want zij hebben vaak minder inkomsten.

Wanneer de ramp of het conflict voorbij is, raken kwetsbare vrouwen er vaak moeilijker weer bovenop. Daarom doen we er alles aan om ervoor te zorgen dat er naar hen geluisterd wordt en dat hun stem geldt binnen de gemeenschap.

Stop het geweld

Oxfam voert een internationale campagne voor vrouwen: Enough”. Geweld tegen vrouwen begint bij discriminerende overtuigingen en praktijken, en de Enough-campagne helpt om die ter sprake te brengen en in vraag te stellen. We verankeren anti-discriminatie in wetten en beleid, en dat blijven we doen, omdat het nodig is.

En ook bij Oxfam zelf

Oxfam-Solidariteit engageert zich sterk om ook in de eigen organisatie pesterijen, intimidatie, misbruik en ander (seksueel) wangedrag zoveel mogelijk te voorkomen. Vrouwen beschermen is een taak en verantwoordelijkheid van ons allemaal.

Dit engagement voeren we uit in heel de wereld, in onze hoofdkantoren in Brussel en in onze teams op het terrein. Oxfam-directrice Winnie Byanyima kondigde daarom in februari een actieplan aan met 10 punten. Bekijk de boodschap van Winnie voor Internationale Vrouwendag op 8 maart 2018 hier:

Florineldi Ochoa Morales de Lopez

Ik wil een rolmodel zijn voor mijn kinderen en voor andere vrouwen.

Mildred Florineldi Ochoa Morales de Lopez, begunstigde van onze partner AMES

Lees meer over
AMES
Gelijke rechten voor vrouwen
Guatemala