Wat is er aan de hand in Congo?

29/03/2018

Miljoenen mensen zijn op de vlucht voor geweld in de Democratische Republiek Congo, in de provincies Kasaï, Tanganyika, Ituri en Kivu. 3,8 miljoen mensen zijn in Congo zelf op de vlucht: de grootste interne vluchtelingencrisis in heel Afrika. 13 miljoen mensen in Congo hebben nú humanitaire hulp nodig.

Doe een gift

In de Democratische Republiek Congo wonen 77,3 miljoen mensen, en het land heeft overvloedig veel natuurlijke rijkdommen plus een enorm economisch potentieel. Toch staat Congo als 12de laatste op de Human Development Index (Index van Menselijke Ontwikkeling) van de Verenigde Naties.

In Congo woedt een van de zwaarste humanitaire crisissen wereldwijd. Meer dan 2 decennia van conflicten hebben al minstens aan 5 miljoen mensen het leven gekost. In bepaalde regio’s zijn verschillende bewapende groepen actief. Verkrachting en plundering worden er gebruikt als oorlogswapens.

Politiek en economisch instabiel

2017 was voor Congo een jaar waarin de politieke situatie minder stabiel werd. Er zouden opnieuw nationale verkiezingen komen, maar die werden uitgesteld. Het mandaat van de huidige president werd verlengd. Organisaties uit het middenveld en politieke tegenstanders hebben het steeds moeilijker om vrij en in het openbaar hun mening te uiten. Er gebeuren steeds meer preventieve arrestaties.

Ook op economisch vlak gaat het moeilijk. Er zijn veel gebreken in de gezondheidssector en in het onderwijs. Wegen, elektriciteits- en waterleidingen zijn vaak in slechte staat. Die dingen hebben een grote impact op de Congolese economie en op het welzijn van de Congolezen zelf. En deze economische crisis gaat ook samen met een sterke stijging van de prijzen van basisproducten. 

Noodtoestand

De politieke en economische situatie in Congo is zeer onzeker, en dat heeft een belangrijke impact op de veiligheid van de mensen en de humanitaire situatie in Congo. Het afgelopen jaar zijn de spanningen en conflicten tussen gemeenschappen terug opgelopen en verergerd. Ze treffen nu ook gebieden die voordien als stabiel werden beschouwd. 

De situatie verslechtert in heel Congo, in het bijzonder in de provincies Tanganyikan Zuid-Kivu en Kasaï (lees hier verhalen uit deze regio). De Verenigde Naties hebben de toestand daar uitgeroepen tot een humanitaire noodtoestand van de zwaarste categorie (Level 3 Emergency). 

Doe een gift

  • In Kasaï onstond in augustus 2016 een conflict als gevolg van de opstand van een lokale militie. Het conflict breidde snel uit en bereikte dramatische proporties en brutaliteit.
  • In Tanganyika zijn onderhuidse spanningen tussen gemeenschappen snel geëscaleerd sinds midden 2016. Ook de gewelddadige militaire operaties zijn sinds dan toegenomen. De spanningen zijn het gevolg van een heropleving van een conflict tussen de Pygmeeën-gemeenschap en de Luba-gemeenschap.
  • De provincies Noord- en Zuid-Kivu blijven kampen met confrontaties tussen verschillende gewapende bevolkingsgroepen, en met pogingen om deze groepen onschadelijk te maken. In Noord-Kivu nemen de spanningen tussen verschillende gemeenschappen toe. 

Honger en vluchten

Het gevolg van de aanhoudende spanningen en het geweld in Congo? Burgers worden gevangengenomen en slaan massaal op de vlucht. Met 3,8 miljoen intern ontheemden speelt zich in de Democratische Republiek Congo momenteel de grootste interne vluchtelingencrisis van heel Afrika af. 

En omdat de situatie zo onveilig is, raken mensen in Congo nog maar moeilijk aan eten. Ook boeren gingen op de vlucht voor het geweld, en daardoor hebben ze 3 opeenvolgende oogstseizoenen gemist. Ernstige voedseltekorten zijn nu het resultaat. Meer dan 3 miljoen mensen leven in ernstige voedselonzekerheid. Teveel gezinnen moeten overleven met 1 maaltijd per dag. 

Toegang krijgen tot deze regio’s in Congo, om humanitaire hulp te leveren, is bovendien een echte logistieke uitdaging. De wegen en infrastructuur zijn dikwijls in slechte staat, en bepaalde gebieden zijn daardoor moeilijk om te bereiken, zeker tijdens het regenseizoen. De hoofdwegen zijn vaak onveilig, en daardoor moeten humanitaire hulpverleners noodgedwongen langere routes nemen om de mensen te bereiken die hulp nodig hebben.