Westelijke Sahara: vluchtelingen, al 40 jaar lang

28/04/2015

Laat de internationale gemeenschap de vluchtelingen in de Westelijke Sahara in de steek? Vandaag, 40 jaar na het begin van de humanitaire crisis in de Westelijke Sahara, bespreekt de VN-Veiligheidsraad deze impasse. In de vluchtelingenkampen stijgt de druk, zegt Oxfam in een nieuw rapport.

Nog altijd niet gedekoloniseerd

Een veel gebruikte verwijzing naar de Westelijke Sahara is “de laatste kolonie van Afrika”. Het gaat om het gebied tussen de Atlantische Oceaan, Marokko en Mauretanië. De VN beschouwt het gebied officieel als een non-self-governing-territory: een gebied waarvoor het proces van dekolonisatie nog niet voorbij is.

In 1975 trok Spanje zich terug uit de Westelijke Sahara, dat toen een Spaanse kolonie was. Marokko nam de controle over het gebied over, maar dat leidde tot een gewapend conflict met de bevolking. Tot op vandaag blijft dat conflict onopgelost.

40 jaar vluchteling

De Sahrawi-bevolking sloeg in 1975 op de vlucht voor het geweld, toen Marokko de controle kreeg over het gebied. De mensen vestigden zich aan de andere kant van de grens, in Algerije. Daar wachten ze nu al 40 jaar op hun terugkeer.

Muur van zand

De Berlijnse Muur en de Israëlische barrière langs de Westelijke Jordaanoever zijn heel bekend. De Marokkaanse regering heeft een 2700 kilometer lange muur van zand opgeworpen om de Westelijke Sahara te verdelen, en dat is veel minder bekend.

Oxfam levert sinds de jaren 70 humanitaire hulp in de vluchtelingenkampen. We geven deze mensen een stem in de wereld. Vandaag publiceert Oxfam een nieuw rapport, “40 Years of Exile”, ter gelegenheid van de trieste 40ste verjaardag van deze humanitaire crisis. Het rapport beschrijft de humanitaire impact van de crisis in de Westelijke Sahara.

Voedselhulp veroorzaakt ziektes

Liesbeth Goossens, beleidsadviseur van Oxfam voor de Westelijke Sahara, vertelt:

“We hebben het hier over hele generaties die in de Sahrawi-vluchtelingenkampen opgegroeid zijn. Ngo’s voorzien in de basisbehoeften van mensen: voedsel, water en gezondheidszorg.

Maar de mensen zijn al jarenlang afhankelijk van noodhulp, en dat heeft een ernstige weerslag op hun leven. Stel je voor dat je dag na dag, jaar na jaar dezelfde negen basisproducten eet. De producten houden je in leven, maar na twintig jaar veroorzaken ze chronische ziektes zoals diabetes, verhoogde bloeddruk en bloedarmoede.”

Jongeren willen leven in handen nemen

In tegenstelling tot veel andere vluchtelingen in de wereld hebben veel Sahrawi-vluchtelingen de kans gekregen om te studeren. De jonge Sahrawi-bevolking is daardoor opmerkelijk goed opgeleid en zelfbewust.

“De jonge mensen worden ongeduldig en willen hun leven in handen nemen. De internationale gemeenschap negeert hun situatie. De druk in de vluchtelingenkampen neemt toe”, zegt Liesbeth Goossens.

VN-missie

In 1991 stelden de Verenigde Naties de MINURSO-missie aan om een staakt-het-vuren te verzekeren en om een referendum over zelfbestuur te organiseren. Dat referendum is er nooit gekomen. De vooruitzichten voor de Sahrawi-bevolking blijven somber.

Vandaag bespreekt de VN-Veiligheidsraad in New York het mandaat van de MINURSO-missie. De internationale gemeenschap heeft de taak om het internationale recht te doen naleven, en ze mag die niet verwaarlozen. De internationale gemeenschap moet meer inspanningen doen om de Sahrawi-vluchtelingen een fatsoenlijk leven te garanderen en om deze vluchtenlingencrisis voorgoed te beëindigen.

De onveiligheid in de regio maakt een duurzame oplossing nog belangrijker. 40 jaar na het begin van de vluchtelingencrisis is een status quo geen optie meer voor de vluchtelingen. Hun stem moet worden gehoord.