Ze zijn vrouw, Syrisch en vluchteling: deze serre-kweeksters creëren een nieuwe toekomst in Jordanië

14/03/2018

7 jaar geleden is het vandaag dat het conflict in Syrië leed en vernieling begon te zaaien. Gezinnen in Syrië proberen te overleven onder de bombardementen. Andere families zijn gevlucht naar Syrische buurlanden en hebben veel moeite om te overleven, zoals het gezin van Ghozlan in het Zaatari-kamp in Jordanië.

Het Zaatari-vluchtelingenkamp in Jordanië biedt plaats aan 80.000 vluchtelingen uit Syrië. Maar 7 jaar na het begin van het conflict in Syrië hebben deze vluchtelingen het nog altijd moeilijk om te kunnen werken in Jordanië. Ze blijven afhankelijk van humanitaire hulp om te kunnen overleven.

Om te kunnen werken, hebben Syrische vluchtelingen in Jordanië een werkvergunning nodig, en die is erg moeilijk te verkrijgen. Zeker voor vrouwen: amper 4% van de werkvergunningen voor Syriërs ging de laatste 2 jaar naar vrouwen (cijfer: UNHCR).

Leren boeren in de serre

Oxfam heeft in het Zaatari-vluchtelingenkamp 4 serres geopend in 2017, precies omdat vrouwen zo moeilijk een werkvergunning krijgen. In de 4 serres kunnen 45 Syrische vrouwen praktische dingen bijleren. Ze krijgen er praktische vorming over hoe je water en grondstoffen best beheert en over hoe je werktuigen en ander landbouwmateriaal gebruikt.

De vrouwen bepalen samen hun werkplan en verdelen zelf wie wat doet in de volledige productieketen, van zaadjes tot oogst. Door groenten te kweken, verdienen ze een klein inkomen.

De serres geven de Syrische vrouwen in Zaatari ook een plek om elkaar te ontmoeten en met elkaar te praten. "Ik heb hier andere vrouwen leren kennen", vertelt Ghozlan, een Syrische vluchtelingen die meedoet aan het project. "We praten over onze zorgen, en dan voelen we een zekere opluchting. Als je de problemen van een ander hoort, dan worden onze problemen draaglijker."

Vrouwen werken liever dicht bij huis

Werk vinden is voor de gevluchte Syrische vrouwen in Zaatari ook moeilijk door heersende sociale normen. Ze worden vaak verwacht om dicht bij huis te blijven. Dat ontdekten we toen we er moeilijk in slaagden om vrouwen aan te trekken om mee te doen aan een cash-for-work-programma dat we in het kamp organiseren. Vrouwen lieten ons weten dat ze zich niet comfortabel voelen om samen te werken met mannen, en dat ze daarvoor ook moeilijk de toestemming kregen van mannelijke familieleden.

Wanneer ze toch het huis verlaten om te gaan werken, worden ze lastiggevallen op straat. Er wordt over hen geroddeld of ze worden systematisch gediscrimineerd. Sommige vrouwen proberen met veel moeite om de werkvergunning te krijgen van mannelijke familieleden.

Daarom begon Oxfam in 2017 met het serre-project in het Zaatari-kamp, voor vrouwen alleen. DIe nabijheid is een extra voordeel voor Amnah: haar man heeft een fysieke handicap en kan daardoor zelf niet werken.

"Ik voel me veel meer op mijn gemak wanneer ik in het kamp zelf kan werken. Dan moet ik mijn man niet te lang alleen achterlaten, en het is ook makkelijker te bereiken. Nu werk ik in de serre, kan ik even gaan kijken bij mijn man, en dan gewoon verder doorgaan met planten."

Een extra inkomen

De groenten uit de serres worden geveild op de centrale markt van Irbid, in het noorden van Jordanië. De vrouwen delen de winst van de verkoop en verdienen zo elk een klein extra inkomen.

De Oxfam-teams ter plaatse werken samen met de serre-kweekster om hun oogst te verkopen, maar ze werken er tegelijkertijd ook aan om de handelsbeperkingen in Zaatari-kamp te doen afnemen.

Dit is Ola Malkawi (foto hierboven): ze werkt voor Oxfam in het Zaatari-vluchtelingenkamp en ondersteunt het serre-project. Ze is de eerste vrouw die onderhandelt over een deal (in naam van de vluchtelingen) op de door mannen gedomineerde markt.

Foto's © Alixandra Buck/Oxfam

Hulp voor 2 miljoen mensen

Het voorbije jaar heeft Oxfam naar schatting meer dan 2 miljoen mensen geholpen in de regio: mensen in Syrië, maar ook Syrische vluchtelingen in Jordanië en Libanon én de gemeenschappen die deze mensen opvangen.

Oxfam levert veilig drinkwater, sanitair (douches en toiletten) en onmisbare voedselhulp. We helpen Syrische vluchtelingen ook om weer een inkomen te verdienen en om zich te beschermen tegen geweld en misbruik.

Waar blijft de internationale gemeenschap?

Het geweld en bloedvergietin in Syrië is al 7 jaar aan de gang, en laat zien dat de internationale gemeenschep duidelijk gefaald heeft om voor vrede, veiligheid en een duurzame politieke oplossing te zorgen.

Syrische burgers wachten op bescherming. Gezinnen die vastzitten door het geweld, hebben humanitaire hulp nodig. Sommige rijke landen hebben een substantieel aantal Syrische vluchtelingen opgenomen, maar de meeste landen niet. Deze maatregelen zouden onmiddellijke prioriteiten moeten zijn voor onze wereldleiders.

De wereld moet vluchtelingen in Syrië, de buurlanden én daarbuiten meer steunen. Zeker voor de overbelaste gemeenschappen en overheden in de buurlanden van Syrië, die het grootste deel van de vluchtelingen opvangen.

7 jaar conflict in Syrië in cijfers

  • Minstens 400.000 Syriërs zijn om het leven gekomen en meer dan 13 miljoen Syriërs wachten wanhopig op humanitaire hulp.
  • Daarvan zitten 400.000 mensen vast in belegerde zones zoals Oost-Ghouta.
  • Bijna 12 miljoen mensen, ofwel meer dan de helft van de Syrische bevolking, zijn gevlucht van huis; velen zelfs verschillende keren.
  • Meer dan 5,6 miljoen vluchtelingen uit Syrië leven op dit moment in de buurlanden van Syrië. De meeste van hen leven in bittere armoede.